Το όπλο του αφέτη δίνει πλεονέκτημα σε κάποιους δρομείς



Πηγή

New Scientist


729
vote

Όταν οι δρομείς μικρών αποστάσεων αγωνιστούν στο Πεκίνο αυτόν τον Αύγουστο, κανείς δε μπορεί να είναι σίγουρος ότι ο γρηγορότερος αθλητής θα πάρει κατ’ ανάγκη το χρυσό μετάλλιο. Η τρέχουσα τεχνολογία στα όπλα του αφέτη δίνει στους αθλητές στις εσωτερικές διαδρομές ένα απρόσμενο πλεονέκτημα ξεκινώντας από τους βατήρες.

Αν και οι αγωνοδίκες γνωρίζουν το πρόβλημα, δεν έχουν κανένα σχέδιο για να το διορθώσουν πριν από τους αγώνες του Πεκίνου αυτό το καλοκαίρι. Είναι ήδη γνωστό ότι ήχος από το πυροβόλο όπλο του αφέτη παίρνει περισσότερο για να φθάσει στους αθλητές που αρχίζουν από τις εξωτερικές διαδρομές από όσο στους ανταγωνιστές τους στο εσωτερικό. Τώρα μια νέα μελέτη προτείνει ότι οι αθλητές που ξεκινούν πλησιέστερα στο όπλο έχουν ένα άλλο πλεονέκτημα: η ένταση του πυροβολισμού τους ...ξυπνά κι έτσι αρχίζουν να τρέχουν γρηγορότερα. Μαζί, αυτές οι πρόσθετες ωθήσεις μπορούν να ανέλθουν σε περισσότερο από δέκατο ενός δευτερολέπτου σε μερικές κούρσες, το οποίο είναι αρκετό για να κάνει τη διαφορά μεταξύ του χρυσού και του ασημένιου μεταλλίου.

Άδικο πλεονέκτημα;

Ο ήχος από το πιστόλι του αφέτη μπορεί να χρειαστεί 150 χιλιοστά του δευτερολέπτου περισσότερα για το ταξίδι προς τους δρομείς στις εξωτερικές διαδρομές στους αγώνες, όπως η σκυταλοδρομία 4 x 100, όπου οι αρχικές θέσεις των δρομέων είναι τοποθετημένες κλιμακωτά. Για να διορθώσουν για αυτήν την αδικία, σε πολλά σημαντικά αθλητικά γεγονότα, οι διοργανωτές μεταδίδουν ραδιοφωνικά έναν τόνο έναρξης μέσω των μεγάφωνων που βρίσκονται ακριβώς πίσω από το βατήρα κάθε δρομέα, έτσι ώστε κάθε δρομέας να ακούσει την έναρξη ακριβώς στον ίδιο χρόνο.

Στους πιο σημαντικούς αγώνες χρησιμοποιείται ένα "σιωπηλό πυροβόλο όπλο", όπου το πυροβόλο όπλο του εκκινητή χρησιμεύει μόνο να προκαλέσει τον ήχο έναρξης. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες, εντούτοις, ακόμα χρησιμοποιείται ένα "δυνατό πυροβόλο όπλο" που παράγει τον παραδοσιακό πυροβολισμό.

Διάφορες μελέτες δείχνουν ότι αυτός ο ήχος δίνει σε μερικούς δρομείς ένα άδικο πλεονέκτημα. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα (1996) και της Αθήνας (2004), οι δρομείς στις εξωτερικές διαδρομές στους αγώνες σκυταλοδρομίας ήταν πιο αργοί από τους βατήρες από τους δρομείς στις εσωτερικές διαδρομές. Στην πραγματικότητα, η καθυστέρηση κάθε διαδρομής στην έναρξη ήταν ακριβώς αυτό που θα προβλέπατε εάν οι δρομείς αποκρίνονταν στον ήχο του πυροβόλου όπλου, λεεί ο Jesus Dapena, ένας επιστήμονας βιο-μηχανικήες στο πανεπιστήμιο της Indiana στο Bloomington.

Οι δρομείς στην όγδοη (τελευταία) διαδρομή έφυγαν από τους βατήρες κατά μέσον όρο περίπου 150 χιλιοστά του δευτερολέπτου μετά από τους δρομείς στην πρώτη διαδρομή, λέει ο Dapena. Μια χρονική καθυστέρηση αυτού του μεγέθους μεταφράζεται σε διαφορά περίπου ενός μέτρου στη γραμμή τέρματος.

«Αυτό αποτελεί μεγάλο μειονέκτημα για έναν αθλητή που δεν μπορεί να αντέξει το παραμικρό μειονέκτημα", λέει ο Kevin Tyler, διευθυντής του Καναδικού κέντρου στίβου στο πανεπιστήμιο Alberta στο Έντμοντον, το οποίο προπονεί μερικούς από τους δρομείς του Καναδά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Στην πραγματικότητα, αναφέρει ο Tyler, η επίδραση μπορεί να είναι μεγαλύτερη από αυτή, επειδή οι δρομείς αγχώνονται και τρέχουν χειρότερα όταν αντιλαμβάνονται ότι είχαν μια κακή εκκίνηση.

Η ηχηρότητα του όπλου είναι ένα δεύτερο πρόβλημα. Ο David Collins, νευροεπιστήμονας στο πανεπιστήμιο Alberta, και οι συνάδελφοί του πρόσφατα διαπίστωσαν ότι τόσο οι εκπαιδευμένοι δρομείς, όσο και η ανεκπαίδευτοι εθελοντές στο πείραμά τους, ξεκίνησαν περίπου 18 χιλιοστά του δευτερολέπτου γρηγορότερα, όταν ο ήχος έναρξης ήταν 120 decibels απ' ό,τι στα 80 decibels.

Ο δυνατότερος ήχος ήταν επίσης πιθανότερο να προκαλέσει πιο «ζωηρή» εκκίνηση, δίνοντας χρόνο αντίδρασης μικρότερο μέχρι 18 χιλιοστά του δευτερολέπτου. Αυτό δίνει ένα περαιτέρω πλεονέκτημα στους δρομείς στις εσωτερικές διαδρομές, οι οποίοι θα ακούσουν έναν δυνατότερο πυροβολισμό. "Πρέπει απλά να αντικαταστήσουν το δυνατό πυροβόλο όπλο," λέει ο Collins, "κι έπειτα όλα θα είναι εντάξει."