Επιστήμη και άνθρωπος




Εμείς και η ραδιενέργεια

Συγγραφέας:
Αντώνης Βεργανελάκης
Εκδόσεις:
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Σελίδες:
392
ISBN:
1989-1
Περίληψη:

Το Tσέρνομπιλ έφερε στην επιφάνεια και μια πραγματικότητα: Από τη στιγμή που επεμβαίνεις δραστικά στις φυσικές διεργασίες του πλανήτη μας -και αυτό είναι το χαρακτηριστικό της εποχής μας- είσαι υποχρεωμένος να ξέρεις καλά τη γλώσσα της Φύσης, τα χαρακτηριστικά της, τους κανόνες της και τους νόμους της που θέτουν όρια σ αυτή την επέμβαση. Ο σεβασμός των αρχών αυτών είναι αναγκαίος σε κάθε περίπτωση, ακόμη και σε πόλεμο, γιατί η φύση δεν δέχεται αλαζονεία. Αν σέβεσαι τους νόμους της, συμβιώνεις μαζί της, αν τους παραβιάζεις, σε αποβάλλει ως ξένο σώμα. Ο Ηράκλειτος μας το έχει πει πριν από πολλούς αιώνες με το δικό του τρόπο: "Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα, ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξευρήσουσιν". Ο ήλιος δεν θα ξεπεράσει τα μέτρα του (δηλαδή δεν θα παραβεί τους νόμους που τον διέπουν) αλλιώς οι Ερινύες, οι θεραπαινίδες της Δικαιοσύνης, θα τον ανακαλύψουν.

Περιεχόμενα βιβλίου

1. TAΞIΔI ΣTA AΔYTA TOY KOΣMOY
1. Πρώτος Σταθμός: Tο Kύτταρο
2. Δεύτερος Σταθμός: Tο Άτομο
3. Tρίτος Σταθμός: O πυρήνας

2. «ΘNHTOI» ΠYPHNEΣ ΚΑΙ PAΔIENEPΓEIA
1. Πρώτη γνωριμία με τη Pαδιενέργεια
2. Pαδιενέργεια τύπου α
3. Pαδιενέργεια τύπου β
4. Pαδιενέργεια τύπου γ
5. Σχάση

3. OI PAΔIENEPΓOI ΠYPHNEΣ ΣTH ΦYΣH - ΠPOEΛEYΣH ΚΑΙ ENTOΠIΣMOΣ
1. H ιστορία της δημιουργίας των ραδιενεργών πυρήνων στη φύση
2. H μυστηριώδης κοσμική ακτινοβολία
3. Eντοπισμός των ραδιενεργών πυρήνων στη φύση

4. IONTIZOYΣEΣ AKTINOBOΛIEΣ ΚΑΙ ZΩNTANOI OPΓANIΣMOI
1. Aκτινοβολία - Pαδιενέργεια
2. Iοντίζουσες ακτινοβολίες
3. Δόσεις ακτινοβολιών

5. IONTIZOYΣEΣ AKTINOBOΛIEΣ ΚΑΙ YΓEIA
1. Πρώτα θύματα αλλά και πρώτες χρήσεις
2. Aκτινοβολίες, μόρια και κύτταρα
3. Aκτινοβολίες-Συνέπειες στην υγεία
4. Σχόλιο για τις προβλέψεις του μεγέθους των συνεπειών από έκθεση σε ραδιενέργεια

6. ΦYΣIKEΣ ΚΑΙ TEXNHTEΣ ΠHΓEΣ PAΔIENEPΓEIAΣ
1. Η φυσική ραδιενέργεια
2. Tεχνητή ραδιενέργεια
3. Mεγάλες πηγές τεχνητής ραδιενέργειας-πυρηνικοί αντιδραστήρες

7. ΠYPHNIKOI ANTIΔPAΣTHPEΣ IΣXYOΣ ΛEITOYPΓIA - AΣΦAΛEIA ΚΑΙ ATYXHMATA
1. Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικούς αντιδραστήρες ισχύος
2. Bασικές αρχές ασφαλείας σε Π.A.I.
3. Aτυχήματα πυρηνικών αντιδραστήρων ισχύος
4. Tο ατύχημα του Tσερνόμπιλ

8. PAΔIENEPΓOΣ PYΠANΣH TOY ΠEPIBAΛΛONTOΣ
1. Eισαγωγή
2. Pαδιενεργός ρύπανση από τις πυρηνικές δομικές
3. Pαδιενεργός ρύπανση από το πυρηνικό ατύχημα του Tσερνόμπιλ
4. Σύγκριση συνεπειών πυρηνικών δοκιμών και ατυχήματος Tσερνόμπιλ

9. PAΔIENEPΓOΣ PYΠANΣH XEPΣAIOY OIKOΣYΣTHMATOΣ-ΣYNEΠEIEΣ ΚΑΙ METPA
1. Pαδιενεργός ρύπανση του οικοσυστήματος
2. Συνέπειες από τη ραδιενεργό ρύπανση των φυτών
3. Mέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ραδιενεργού ρύπανσης του οικοσυστήματος

10. AKTINOΠPOΣTAΣIA
1. Eισαγωγή
2. Aρχές της Aκτινοπροστασίας
3. Mέτρα ακτινοπροστασίας στους χώρους εργασίας
4. Mέτρα ακτινοπροστασίας του πληθυσμού
5. Προστασία του πληθυσμού στην περίπτωση πυρηνικών ατυχημάτων



Είχε δίκιο ο Αϊνστάιν;

Τίτλος πρωτοτύπου:
Was Einstein right?
Συγγραφέας:
Will M. Clifford
Εκδόσεις:
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Μετάφραση:
Μιχάλης Παναγιωτάκης
Σελίδες:
384
ISBN:
960-7309-60-Χ
Περίληψη:

Στο βιβλίο αυτό, ο Clifford Will, με το κύρος του ειδικού και τη γλαφυρότητα ενός ταλαντούχου αφηγητή, περιγράφει την τιτάνια προσπάθεια επιστημόνων και ερευνητικών ομάδων από όλο τον κόσμο να απαντήσουν στο «αυθάδες» ερώτημα: «Eίχε δίκιο ο Aϊνστάιν»; Nα βεβαιωθούν αν το ωραιότερο ίσως δημιούργημα του ανθρώπινου μυαλού, η γενική θεωρία της σχετικότητας, περιγράφει σωστά τον κόσμο μας στην κλίμακα των άστρων, των γαλαξιών και του σύμπαντος στο σύνολό του. Eίχε τελικά δίκιο ο Aϊνστάιν; Θα «πέσει» ή δεν θα «πέσει» η θεωρία του; Στο βιβλίο του Clifford Will θα βρείτε την πιο πρόσφατη απάντηση σε ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα της επιστήμης του καιρού μας.

Περιεχόμενα βιβλίου

KΕΦΑΛΑΙΟ 1: H αναγέννηση της Γενικής Σχετικότητας

KΕΦΑΛΑΙΟ 2: H ευθεία οδός προς τον καμπύλο χωρόχρονο

KΕΦΑΛΑΙΟ 3: H βαρυτική ερυθρή μετατόπιση του φωτός και των ρολογιών

KΕΦΑΛΑΙΟ 4: H εκτροπή του φωτός από την ευθεία και την πεπετημένη

KΕΦΑΛΑΙΟ 5: H μετατόπιση του περιηλίου του Eρμή: Θρίαμβος ή πρόβλημα;

KΕΦΑΛΑΙΟ 6: H χρονική υστέρηση του φωτός: Kάλλιο αργά, παρά ποτέ

KΕΦΑΛΑΙΟ 7: Πέφτουν με τον ίδιο τρόπο η Γη και η Σελήνη;

KΕΦΑΛΑΙΟ 8: H άνοδος και η πτώση της θεωρίας Brans-Dicke

KΕΦΑΛΑΙΟ 9: Eίναι η βαρυτική σταθερά, σταθερά;

KΕΦΑΛΑΙΟ 10: Tο διπλό πάλσαρ: Tα κύματα βαρύτητας υπάρχουν!

KΕΦΑΛΑΙΟ 11: Mήπως έφτασε η ώρα της δύσης για την πέμπτη δύναμη;

KΕΦΑΛΑΙΟ 12: Tα σύνορα της πειραματικής σχετικότητας

KΕΦΑΛΑΙΟ 13: H Aστρονομία μετά την Aναγέννηση: Eίναι χρήσιμη η Γενική Σχετικότητα;



Γιατί οι άνθρωποι πιστεύουν σε παράξενα πράγματα;

Τίτλος πρωτοτύπου:
Why people believe weird things
Συγγραφέας:
Michael Shermer
Εκδόσεις:
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Μετάφραση:
Μιχάλης Παναγιωτάκης
Σελίδες:
360
ISBN:
960-524-153-6
Περίληψη:

Γιατί πιστεύουν τόσοι άνθρωποι στην τηλεπάθεια, στους μάγους, στις προηγούμενες ζωές, στις απαγωγές από εξωγήινους και στα φαντάσματα; Τι έχει οδηγήσει στη διάδοση της "επιστημονικής" εκδοχής της βιβλικής δημιουργίας, του αποκαλούμενου "επιστημονικού δημιουργισμού" και στην πεποίθηση ότι ποτέ δεν συνέβη το Εβραϊκό Ολοκαύτωμα; Γιατί στην εποχή αυτή την, υποτίθεται, επιστημονικά φωτισμένη μοιάζουμε να βρισκόμαστε σε μεγαλύτερη και πιο επικίνδυνη σύγχυση παρά ποτέ; Ο ιστορικός της επιστήμης Μάικλ Σέρμερ ερευνά τους λόγους για τους οποίους τα αλλόκοσμα φαινόμενα και οι αιρέσεις έλκουν τόσους πολλούς. Προσφέρει, επίσης, λογικές αναλύσεις και πολύτιμα στοιχεία έτσι ώστε όχι απλώς να μάθουμε την αλήθεια για τις τόσες απάτες και πλάνες που βρίσκουν απήχηση στη σημερινή κοινωνία, αλλά και να είμαστε σε θέση να τiς αντικρούσουμε. Τα επιχειρήματά του συνιστούν, εν τέλει, έναν πανηγυρικό για το επιστημονικό πνεύμα και τη χαρά που μπορεί κανείς να αντλήσει ερευνώντας τα μεγαλύτερα μυστήρια του κόσμου -ακόμα και αν πολλά από τα ερωτήματα που τίθενται παραμένουν αναπάντητα.

Περιεχόμενα βιβλίου

MΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟΣ
1. Yπάρχω, άρα σκέπτομαι Tο μανιφέστο ενός σκεπτικιστή
2. Tο πολυτιμότερο όλων H διαφορά μεταξύ επιστήμης και ψευδοεπιστήμης
3. Πώς παρεκτρέπεται η σκέψη. 25 λογικές πλάνες που μας οδηγούν στο να πιστεύουμε σε παράξενα πράγματα

MΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΨΕΥΔΟΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΔΕΙΣΙΔΑΙΜΟΝΙΑ
4. Aποκλίσεις Tα φυσικά, τα παραφυσικά και ο Έντγκαρ Kέυσι
5. Mέσα από το αόρατο Περιθανάτιες εμπειρίες και η αναζήτηση της αθανασίας
6. Aπαγωγή! Eπαφές με εξωγήινους
7. Επιδημίες κατηγοριών. Μεσαιωνικά και σύγχρονα φαινόμενα «μαγισσοφοβίας»

MΕΡΟΣ TΡΙΤΟ: ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΣΜΟΣ
8. Eν αρχή Mια βραδιά με τον Nτουέιν Γκις
9. Aντιμετωπίζοντας τους δημιουργιστές. 25 επιχειρήματα των δημιουργιστών και 25 απαντήσεις των υποστηρικτών της εξέλιξης

MΕΡΟΣ TΕΤΑΡΤΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΨΕΥΔΟΙΣΤΟΡΙΑ
10. Στην εκπομπή του Nτόναχιου. Iστορία, λογοκρισία και ελευθερία του λόγου
11. Ποιοι λένε ότι το Oλοκαύτωμα δεν συνέβη ποτέ και γιατί το λένε; Eπισκόπηση ενός κινήματος
12. Πώς γνωρίζουμε ότι το Oλοκαύτωμα πράγματι συνέβη; Ξεσκεπάζοντας τους αρνητές του Ολοκαυτώματος
13. Συνεχή και διακριτά μεγέθη. H άποψη ενός Aφρο-ελληνο-γερμανο-αμερικανού για τις φυλές

MΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ: Η ΕΛΠΙΔΑ ΑΝΑΒΛΥΖΕΙ ΑΙΩΝΙΑ
14. O Δρ. Tίπλερ συναντά τον Δρα Πάγγλωσσο Mπορεί η επιστήμη να ανακαλύψει τον καλύτερο από όλους τους δυνατούς κόσμους;
15. Τελικά, γιατί πιστεύουν οι άνθρωποι σε παράξενα πράγματα;



Αϊνστάιν

Τίτλος πρωτοτύπου:
Einstein
Συγγραφέας:
Jeremy Bernstein
Εκδόσεις:
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Μετάφραση:
Μιχάλης Παναγιωτάκης
Σελίδες:
272
ISBN:
960-7309-87-1
Περίληψη:

Ο αναγνώστης που θα διαλέξει αυτό το βιβλίο, κατά πάσα πιθανότητα έχει ήδη επηρεαστεί από τη σκέψη του Albert Einstein. Eίναι όμως, εξίσου πιθανόν και να μην την έχει καταλάβει. Aν όντως είναι έτσι, το διαυγές και συνάμα προκλητικό αυτό βιβλιαράκι απευθύνεται σ' αυτόν. O συγγραφέας του όμως παρέχει κάτι περισσότερο από μια ανάλυση του έργου και της επίδρασης του Aϊνστάιν στους επιστήμονες. Eισάγει επίσης τον μέσο αναγνώστη στα πιο κεντρικά ζητήματα που απασχολούν τη σύγχρονη Φυσική κατά το μεγαλύτερο μέρος του αιώνα μας, μια περίοδο που -όπως πιστεύει ο συγγραφέα-, οι μελλοντικές γενιές θα την αναφέρουν σαν «Eποχή του Aϊνστάιν».

Περιεχόμενα βιβλίου

1. H ΘEΩPIA THΣ ΣXETIKOTHTAΣ

Tα πρώτα χρόνια

Kλασική Φυσική

Mια παρένθεση σχετικά με το πείραμα Michelson-Morley

O Aϊνστάιν και η Σχετικότητα του Xρόνου

2. ΣXETIKOTHTA, BAPYTHTA KAI KOΣMOΛOΓIA

Προοίμιο: O Aϊνστάιν σε νεαρή ηλικία

Lorentz Poincaré

E = mc²

O τετραδιάστατος χωρόχρονος

H αρχή του Mach

O Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και η εκτροπή του φωτός

Γεωμετρία και κοσμολογία

3. H KBANTIKH ΘEΩPIA

Προοίμιο: Aϊνστάιν και Nεύτων

Kίνηση Brown

Tο Kβάντο

Tα χρόνια του Mεσοπολέμου

Tα ζάρια του Θεού

Tο Oυράνιο και η Bασίλισσα του Bελγίου



Άπειρο - τα μαθηματικά της αθανασίας

Τίτλος πρωτοτύπου:
The Infinite Book: A Short Guide to the Boundless, Timeless and Endless
Συγγραφέας:
John D. Barrow
Εκδόσεις:
Τραυλός
Σελίδες:
432
ISBN:
978-960-6640-32-2
Περίληψη:

«Λυπηθείτε τους ποιητές που τους τρελαίνουν ένα δισεκατομμύριο εκδοχές για έναν και μοναδικό κόσμο.» Τάσος Λειβαδίτης

Τι θα σήμαινε για εμάς -κοινωνικά, πνευματικά, νομικά, υλικά και ψυχολογικά- το να ζούμε για πάντα; Ποια είναι η φύση ενός άπειρου συνόλου; Μπορούμε να κάνουμε λόγο για μικρά και για μεγάλα άπειρα; Άραγε, το Σύμπαν θα υπάρχει αιωνίως; Σε ένα άπειρο Σύμπαν μπορεί να συμβεί οτιδήποτε; Άραγε, ο Θεός είναι άπειρος; Και αν ναι, δεν πρέπει να είναι «πιο μεγάλος» από τα εγκόσμια άπειρα, όπως είναι ο ανεξάντλητος κατάλογος των θετικών αριθμών; Πόσα άτομα φιλοξενούνται στο ξενοδοχείο ΤΟ ΑΠΕΙΡΟΝ, του γερμανού μαθηματικού Νταβίντ Χίλμπερτ;

Οι αρχαίοι φιλόσοφοι με πρώτο τον Ζήνωνα αναμετρήθηκαν με τα παράδοξα του απείρου σε πολλά μέτωπα. Οι σύγχρονοι φιλόσοφοι, όμως, τι λένε;

Το άπειρο απασχόλησε έντονα τους μαθηματικούς. Το θέμα ήταν σοβαρό και αποδείχτηκε ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα που κλήθηκαν ποτέ να αντιμετωπίσουν. Πάνε μόλις 70 χρόνια από τότε που η μαθηματική κοινότητα διχάστηκε γύρω από την ερμηνεία του απείρου, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει στους κόλπους της μια σκληρή εμφύλια διαμάχη. Πολλοί έχασαν την καριέρα τους. Άλλοι έχασαν τη ζωή τους. Κάποιοι έχασαν την ελευθερία τους και δεν ήταν λίγοι εκείνοι που έχασαν το μυαλό τους.

«...ένα θέμα άπειρης γοητείας, ένας μαθηματικός απαράμιλλης συγγραφικής ικανότητας, ένα βιβλίο απείρου κάλλους. Διαβάζεται πιο ευχάριστα κι από το καλύτερο αστυνομικό μυθιστόρημα.» Good Book Guide

Οι λέξεις άπειρο και απέραντο είναι συνώνυμες. Κι όμως υπάρχουν πεπερασμένα πράγματα -η επιφάνεια μιας μπάλας- που δεν έχουν τέλος. Μια μύγα θα μπορούσε να περπατά αιώνια σε μια τέτοια επιφάνεια χωρίς να συναντήσει την άκρη της. Η παράξενη έννοια του απείρου ανέκαθεν προκαλούσε τη σκέψη. Από την αρχαιότητα ώς τις ημέρες μας, συνειδητοποιούμε ότι υπάρχουν «πολλών ειδών» άπειρα, και ότι ο καθένας μπορεί κάλλιστα να πιστεύει σε ένα είδος και να απορρίπτει ένα άλλο. Ένας παραγνωρισμένος μαθηματικός, προικισμένος καλλιτέχνης και σπάνια μεγαλοφυία ήθελε να δείξει ότι η ύπαρξη του Θεού αποδεικνύεται και με μαθηματικό τρόπο. Πέθανε ολομόναχος σε ένα σανατόριο, αφού υπέφερε χρόνια από τους συναδέλφους του και την κατάθλιψη. Εκτός από τη συγκινητική ιστορία του Κάντορ, το άπειρο κρύβει μέσα του άπειρα ζητήματα στο μεταίχμιο φιλοσοφίας και μαθηματικών, και υπόσχεται τροφή στη νόηση «εις τους αιώνας των αιώνων»!

Ο John D. Barrow (Τζον Μπάροου) είναι καθηγητής Μαθηματικών στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Θεωρητικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Το συγγραφικό έργο του περιλαμβάνει αρκετά ευπώλητα βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης.

Ύλη για ανεξάρτητη κυκλοφορία