openscience

Φαντάζει μεταφυσικό η δημιουργία φωτός από παιχνίδια της ύλης. Η φλόγα ενός κεριού κρύβει μια διαδικασία που συμβολίζει ολόκληρο τον κύκλο της ζωής. Στη συνείδηση του ανθρώπου η φλόγα της φωτιάς έχει συνδεθεί με κάτι πολύτιμο και ένα υπέρτατο αγαθό μιας και βοήθησε πολύ στην εξελικτική του πορεία και επιβίωση. Η φωτιά, δηλαδή η ελεγχόμενη δημιουργία και χρήση της έδωσε στον άνθρωπο ζέστη τις κρύες μέρες του χειμώνα, φως τα βράδια και προστασία από κάθε πραγματική ή φανταστική απειλή. Σήμερα έχουμε την τεχνολογία να μετατρέπουμε τη νύχτα σε μέρα αλλά φανταστείτε τον άνθρωπο χιλιάδες χρόνια πριν την κατοχή της φωτιάς. Δεν είναι τυχαίο ότι στο γνωστό μύθο ο προμηθέας που έδωσε τη φωτιά στους ανθρώπους τιμωρείται παραδειγματικά από τους θεούς. Αυτό γιατί η φωτιά ήταν δύναμη και μυστικό μόνο των θεών, τουλάχιστον αυτό πίστευαν οι άνθρωποι και είχαν καλούς λόγους να το πιστεύουν. Σκεφτείτε σήμερα πόσο πολύ εξακολουθεί να είναι η φωτιά απαραίτητη για τη διατήρηση του τρόπου ζωής μας ακόμα και τώρα που νομίζουμε πως ο ηλεκτρισμός μας έδωσε τη λύση στο θέμα του φωτισμού τουλάχιστον. Η ενέργεια που χρειάζεται για όλες τις σύγχρονες δραστηριότητες μας παράγεται από την καύση πετρελαίου. Οι μηχανές που κινούν τον κόσμο μας χρειάζονται καύση και ο ηλεκτρισμός για αυτές το ίδιο.

Το σκηνικό των Χριστουγέννων δε θα ήταν τόσο χαρούμενο χωρίς την παρουσία ενός στολισμένου ελάτου και τις γιρλάντες από φωτάκια που αναβοσβήνουν. Πώς όμως ξεκίνησε η παράδοση του στολισμού ελάτων και γιατί τα προτιμάμε από άλλα δέντρα; Πώς τα έλατα, και τα άλλα κωνοφόρα δέντρα, επιζούν από την επίθεση του χειμώνα; Ποια σημασία έχει η επιλογή των λαμπτήρων που χρησιμοποιούμε για το στολισμό στο φαινόμενο του θερμοκηπίου και πώς τα Χριστουγεννιάτικα έλατα μάς προσφέρουν μια ...ανάσα ζωής;

Όλοι γνωρίζουμε ότι το φως αντιπροσωπεύει στην συλλογική ανθρώπινη συνείδηση σημαντικές ιδέες όπως το καλό, την αλήθεια, την αρετή, την ίδια τη ζωή. Αν δεν πιστεύετε εμένα τότε πιστέψετε το πλέον ευπώλητο βιβλίο της ανθρώπινης ιστορίας, τη βίβλο στην οποία μόνο η λέξη φως χρησιμοποιείται για να ταυτίσει ή να αναφερθεί στην έννοια του θεού. Ο άνθρωπος κατάφερε να αντιμετωπίσει από τα αρχαία χρόνια τις πραγματικές και φανταστικές απειλές που έφερνε η δύση του ηλίου με τη φωτιά…την καύση ξύλου, αργότερα ελαίων και στη συνέχεια αερίων. Η επανάσταση όμως που έφερε ο ηλεκτρισμός στην ανθρώπινη ιστορία κατά το 19ο αιώνα άλλαξε και τον τρόπο που φωτίζουμε τις ζωές μας.

Ίσως το μεγαλύτερο μυστήριο του φυσικού μας κόσμου να είναι αυτό που αποτελεί την καρδιά της κβαντικής φυσικής πάνω στην οποία είναι χτισμένη ένα μεγάλο μέρος των τεχνολογικών μας επιτευγμάτων. Το μυστήριο αυτό αφορά στη φύση του κβαντικού κόσμου και αποτέλεσε αντικείμενο φιλονικίας μεταξύ μεγάλων επιστημόνων για αιώνες. Η φιλονικία αυτή ξεκίνησε μεταξύ ενός στρατοπέδου με πρωτοστάτη τον Νεύτωνα και οι οποίοι πίστευαν στη σωματιδιακή φύση του φωτός και αναφέρονταν συχνά στην ανάκλαση του φωτός για να στηρίξουν το πιστεύω τους. Στο αντίπαλο στρατόπεδο με πρωτοστάτες τον Hooke και Huygens, οι επιστήμονες πίστευαν στην κυματική φύση του φωτός και ανέφεραν φαινόμενα όπως η περίθλαση.