openscience

Από το iPad μέχρι τα υβριδικά αυτοκίνητα και τα κινητά τηλέφωνα, σχεδόν κάθε σύγχρονο τεχνολογικό θαύμα απαιτεί υλικά από τις λεγόμενες "σπάνιες γαίες", μια σειρά ορυκτών τεράστιας στρατηγικής και οικονομικής σημασίας των οποίων μεγαλύτερη εξαγωγέας παγκοσμίως είναι σήμερα η Κίνα. Η πρόσφατη απόφαση του Πεκίνου να περιορίσει τις εξαγωγές προκάλεσε όπως είναι φυσικό αναταραχή, όμως σύμφωνα με τον Γερμανό ευρωβουλευτή των Πρασίνων, Reinhard Bütikofer, η λύση είναι προφανής: η ανακύκλωση.

Το θέμα των "σπανίων γαιών" (rare earths στα αγγλικά) ετέθη σε ειδική ακρόαση που οργανώθηκε στο ΕΚ στις 26 Ιανουαρίου, με τον πρόεδρο της επιτροπής Βιομηχανίας, Herbert Reul (Γερμανία, ΕΛΚ) να σημειώνει ότι οι πρώτες ύλες παραμένουν κεντρικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης.

Από την πλευρά του, ο Reinhard Bütikofer, ο οποίος ετοιμάζει έκθεση μη νομοθετικού χαρακτήρα για το θέμα, σημείωσε ότι "στην καλύτερη περίπτωση, η λήψη μέτρων προστασίας των εισαγωγών σπανίων πρώτων υλών δεν μπορεί να αποτελέσει παρά προσωρινή λύση. Στην πράξη, η ανακύκλωση και η βελτίωση της χρήσης των πρώτων υλών θα δώσουν την απάντηση και αυτό απαιτεί φιλόδοξη στρατηγική".

Μία τέτοια στρατηγική θα ήταν να ανοίξουν τα "ορυχεία των πόλεων", οι χωματερές που κυριολεκτικά μπορούν να κρύβουν χρυσάφι. Όπως εξήγησε στην ακρόαση ο Stephan Csoma της Umicore, που εδρεύει στις Βρυξέλλες και ειδικεύεται στην τεχνολογία υλικών, "ένας τόνος κινητών τηλεφώνων μπορεί να αποδώσει 300 έως 350 γραμμάρια χρυσού" ενώ η ίδια "πηγή" μπορεί να καλύψει το ένα πέμπτο των αναγκών σε κοβάλτιο. "Μερικές φορές διαλέγουμε την εύκολη λύση, να πετάξουμε τα παλιά και να αρχίσουμε από την αρχή", επεσήμανε σχετικά η Judith A. Merkies (Σοσιαλιστές, Ολλανδία). Εκτός της ανακύκλωσης, η συνεργασία με χώρες που διαθέτουν σημαντικά κοιτάσματα είναι φυσικά απαραίτητη για τη διασφάλιση του εφοδιασμού της Ευρώπης. "Η ΕΕ οφείλει να συνεργασθεί με τις χώρες αυτές, η σύγκρουση δεν εξυπηρετεί σε τίποτα", σημείωσε ο Bütikofer.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Τσέχος ευρωβουλευτής του ΕΛΚ, Jan Březina, επεσήμανε ότι σημείωσε ότι "αν η ΕΕ δεν υιοθετήσει ενιαία στρατηγική θα εκπλαγούμε δυσάρεστα με την ταχύτητα με την οποία η Κίνα ή άλλες χώρες θα πάρουν τον έλεγχο των αγορών στη Βραζιλία ή τη Νότιο Αφρική". "Μπορούμε να ανακυκλώνουμε όσο θέλουμε", προσέθεσε, "όμως το πρόβλημα θα παραμείνει". Ο Bütikofer από την πλευρά του σημείωσε ότι σήμερα το 95% των "σπανίων γαιών" εξορύσσεται στην Κίνα, όμως "μακροπρόθεσμα δεν μπορούμε να εξαρτώμεθα από έναν και μόνο προμηθευτή". "Ενδιαμέσως ας προσπαθήσουμε να βρούμε αμοιβαία επωφελείς λύσεις" κατέληξε.

Τη Δευτέρα 14 Φεβρουαρίου, στις 7.00 μμ., παρουσιάζεται στο Αμφιθέατρο Δρακοπούλου του Πανεπιστημίου Αθηνών (Πανεπιστημίου 30) το Πολύγλωσσο Εικονογραφημένο Λεξικό Όρων Βυζαντινής Αρχιτεκτονικής και Γλυπτικής (Ελληνικά, Αγγλικά, Αλβανικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά, Ρουμανικά, Βουλγαρικά, Ρωσικά, Σερβικά). Τη σύνταξη του Λεξικού επιμελήθηκαν οι καθηγήτριες Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Σοφία Καλοπίση-Βέρτη και Μαρία Παναγιωτίδη-Κεσίσογλου. Ο καλαίσθητος τόμος, που περιλαμβάνει 667 σελίδες και 835 φωτογραφίες και σχέδια, εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, στο Ηράκλειο το 2010.

Το Λεξικό περιλαμβάνει 1000 περίπου όρους βυζαντινής αρχιτεκτονικής και γλυπτικής οι οποίοι χρησιμοποιούνται στη σύγχρονη βιβλιογραφία. Με βάση την ελληνική γλώσσα, δίνονται οι αντίστοιχοι όροι και τα συνώνυμά τους σε εννέα γλώσσες: την αγγλική, την αλβανική, τη γαλλική, τη γερμανική, την ιταλική, τη ρουμανική, τη βουλγαρική τη ρωσική και τη σερβική. Περιλαμβάνονται δηλαδή γλώσσες χωρών οι οποίες είτε έχουν βυζαντινά μνημεία είτε έχουν αναπτύξει τη βυζαντινή επιστήμη. Οι όροι συνοδεύονται από μεγάλο αριθμό σχεδίων και φωτογραφιών, επιλεγμένων με κριτήρια αυστηρά επιστημονικά. Πολλά από τα σχέδια είναι πρωτότυπα και εκπονήθηκαν για τις ανάγκες του Λεξικού. Με την προσεγμένη τοποθέτησή τους μέσα στο δίστηλο κείμενο διευκολύνουν τον αναγνώστη στην κατανόηση των όρων λειτουργώντας ερμηνευτικά.

Καρπός ερευνητικού μόχθου τριών δεκαετιών, η έκδοση έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό στη βιβλιογραφία, καθώς δεν υπάρχει αντίστοιχη εργασία σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο. Αναμένεται ότι θα αποτελέσει ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για τους ερευνητές και σπουδαστές της βυζαντινής αρχαιολογίας. Στόχος του Λεξικού είναι αφενός να καταγραφούν οι όροι που χρησιμοποιούνται για τη δήλωση συγκεκριμένων μορφών και τύπων ώστε να αποτελέσουν το έναυσμα για τη δημιουργία ενός θησαυρού κοινών όρων, και αφετέρου να διατηρηθεί, χάρη στους συνώνυμους όρους, ο πλούτος των εθνικών γλωσσών. Παράλληλα ενισχύεται η γλωσσική πολυμορφία στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολυπολιτισμικότητας, με τη διευκόλυνση της συγγραφής αλλά και της μελέτης πονημάτων που έχουν γραφεί στις εθνικές αυτές γλώσσες.

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν: Κώστας Μπουραζέλης, Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Νάγια Σγουρίτσα, Διευθύντρια του Τομέα Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χαράλαμπος Μπούρας, Ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Γρηγόρης Σηφάκης, Ομότιμος καθηγητής των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και Νέας Υόρκης (NYU), Δρ. Ευγενία Γερούση, Διευθύντρια Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων στο Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού, Γεωργία Κοκκορού-Αλευρά, Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών καθώς και οι συντάκτριες / επιμελήτριες του Λεξικού Σοφία Καλοπίση-Βέρτη και Μαρία Παναγιωτίδη-Κεσίσογλου.

...Μια φορά κι έναν καιρό, ο τύπος αρχείων που πρωταγωνιστούσε σε αναζητήσεις και κυκλοφορία στα ομότιμα δίκτυα (peer-to-peer) ήταν η ψηφιοποιημένη μουσική, είτε σε μορφή ολόκληρων άλμπουμ, είτε σαν συλλογή από αρχεία MP3. Με την έλευση και την κυριαρχία των δικτυακών τόπων αγοράς μουσικών κομματιών, σαν το iTunes, και τις προσωπικοποιημένες υπηρεσίες σαν το Pandora να είναι διαθέσιμες ακόμα και σε κινητά τηλέφωνα, η τάση αυτή έχει μεταβληθεί σημαντικά.

Σύμφωνα με έρευνα της Envisional που χρηματοδοτήθηκε από εταιρία (NBC Universal) που ανήκει σε αυτές που η πνευματική τους ιδιοκτησία διακινείται μέσω ομότιμων δικτύων και δικτύων ανταλλαγής αρχείων, η ανταλλαγή μουσικών αρχείων υπολείπεται πλέον αρκετά της ανταλλαγής κινηματογραφικών ταινιών, τηλεοπτικών προγραμμάτων, παιχνιδιών και λογισμικού και ξεπερνά μόνο την ανταλλαγή ηλεκτρονικών εγγράφων και βιβλίων. Πιο συγκεκριμένα, στη λίστα με τα 10.000 πιο δημοφιλή σε ανταλλαγές αρχεία του tracker PublicBT, οι κινηματογραφικές και πορνογραφικές ταινίες είναι οι πιο συνηθισμένοι τύποι αρχείων και η μουσική ακολουθεί αρκετά πιο πίσω – αντίστοιχα, στο Top-100 του Pirate Bay, μόνο 10 πρόσφατα μουσικά άλμπουμ βρίσκονται στη λίστα, με την πλειοψηφία των υπολοίπων να είναι αρχεία βίντεο.