openscience

Στο πλαίσιο της έκθεσης Consumer Electronics Show (CES), η Microsoft ανακοίνωσε ότι έχει ήδη πουλήσει πάνω από 8 εκατ. αισθητήρες Kinect μέσα στους δύο πρώτους μήνες κυκλοφορίας του στην αγορά, ξεπερνώντας κατά πολύ την πρόβλεψη της εταιρίας για 5 εκατ. πωλήσεις μέσα στο 2010.

Μεγάλο μέρος του ενδιαφέροντος από το κοινό, εκτός από τη χρήση μαζί με την παιχνιδομηχανή της Microsoft, το Xbox 360, οφείλεται και στη δουλειά από προγραμματιστές και χομπίστες, οι οποίοι εκμεταλλεύτηκαν το γεγονός ότι η επικοινωνία του αισθητήρα μέσω της σύνδεσης USB ήταν «ανοικτή» και έσπευσαν να δημιουργήσουν δικά τους προγράμματα οδήγησης που εκμεταλλεύονταν όσα τους έδινε ο αισθητήρας μέσα από απλούς προσωπικούς υπολογιστές. Έτσι, είδαμε ανθρώπους να χρησιμοποιούν το Kinect για να παίξουν από World of Warcraft μέχρι ...Angry Birds, να χρησιμοποιούν διαπροσωπείες βασισμένες σε χειρονομίες, όπως αυτές που φαίνονται στην ταινία “Minority Report”, αλλά και ρομποτικές πλατφόρμες να έχουν αίσθηση τους βάθους και της απόστασης καθώς κινούνται στο χώρο.

Σύμφωνα με το δικτυακό τόπο WinRumors, η Microsoft ετοιμάζει το επίσημο SDK και drivers για Windows, αρχικά σε μορφή beta, δίνοντας μέσα στους επόμενους μήνες τη δυνατότητα σε ανεξάρτητους προγραμματιστές να αναπτύξουν παιχνίδια και εφαρμογές για προσωπικούς υπολογιστές – υπάρχει περίπτωση η υποστήριξη να ξεκινήσει σαν τμήμα των εργαλείων XNA Game Studio στην επόμενη εσωτερική έκδοσή τους. Ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft Steve Ballmer επιβεβαίωσε στο πλαίσιο μιας συνέντευξης στη CES ότι η εταιρία θα υποστηρίξει το Kinect σε PC, αλλά αυτό θα γίνει «στο σωστό χρόνο».

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Microsoft αγόρασε το προηγούμενο φθινόπωρο την εταιρία Canesta, που ειδικεύεται σε ανάλυση εικόνας και αναγνώριση των χειρονομιών του χρήστη, ενώ προηγουμένως είχε κάνει το ίδιο και με τη 3DV. Αυτές οι κινήσεις έδωσαν τροφή σε φήμες ότι τα Windows 8 θα ενσωματώνουν δυνατότητες ελέγχου μέσω χειρονομιών ή κινήσεων, κάτι που ενισχύθηκε και από τη διαρροή εικόνων από την επόμενη έκδοση του λειτουργικού συστήματος από έναν υπάλληλο της HP.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε τον ετήσιο πίνακα αποτελεσμάτων για βιομηχανικές επενδύσεις Έρευνας και Ανάπτυξης, καθώς και το νέο πίνακα των αποτελεσμάτων καινοτομίας στην ΕΕ. Στην πρώτη περίπτωση, η συνολική αίσθηση είναι ότι οι κορυφαίες ευρωπαϊκές εταιρείες περικόπτουν τις επενδύσεις σε μικρότερο βαθμό από τις αμερικανικές ανταγωνιστικές τους, η Ευρώπη όμως υστερεί ακόμη πολύ: στη διάρκεια του 2009, πρωτοπόρες εταιρείες της ΕΕ μείωσαν τις επενδύσεις σε Ε&Α πολύ λιγότερο από τις αντίστοιχες των ΗΠΑ, παρά τα παρόμοια ποσοστά πτώσης των πωλήσεων (περίπου 10%) και υψηλότερα ποσοστά πτώσης των κερδών (13,0% έναντι 1,4%). Σε καίριους τομείς υψηλής τεχνολογίας, οι επιδόσεις των ευρωπαϊκών εταιρειών στην Ε&Α είναι αδύναμες. Για παράδειγμα, οι αμερικανικές εταιρείες του πίνακα αποτελεσμάτων επένδυσαν πέντε φορές περισσότερα κεφάλαια από τις αντίστοιχες της ΕΕ σε Ε&Α με αντικείμενο τους ημιαγωγούς, τέσσερις φορές περισσότερο σε Ε&Α λογισμικού και οκτώ φορές περισσότερο στη βιοτεχνολογία, ενώ οι ιαπωνικές εταιρείες διατήρησαν το επίπεδο επενδύσεων σε Ε&Α παρά την ισχυρή πτώση των πωλήσεων (περίπου 10%) και των κερδών (88,2%).

Μείζονες εταιρείες που έχουν την έδρα τους σε ορισμένες ασιατικές χώρες συνέχισαν να εμφανίζουν τα υψηλά ποσοστά ανάπτυξης Ε&Α των προηγουμένων ετών, π.χ. η Κίνα (άνοδος κατά 40,0%), η Ινδία (27,3%), το Χονγκ Κονγκ (14,8%), η Νότια Κορέα (9,1%) και η Ταϊβάν (3,1%). Οι ελβετικές εταιρείες, και αυτές αύξησαν τις επενδύσεις σε Ε&Α (2,5%). Παρά την κρίση, η κλαδική σύνθεση των επενδύσεων Ε&Α παγκοσμίως παρέμεινε σε γενικές γραμμές η ίδια. Για τις αμερικανικές εταιρείες, οι κλάδοι υψηλής έντασης Ε&Α, όπως η φαρμακοβιομηχανία ή οι υπηρεσίες πληροφορικής, συμβάλλουν με ποσοστό άνω των δύο τρίτων στις συνολικές δαπάνες Ε&Α. Αντίθετα, για τις ευρωπαϊκές και τις ιαπωνικές εταιρείες, κυριαρχούν οι κλάδοι μεσαίας-υψηλής έντασης Ε&Α (για παράδειγμα η αυτοκινητοβιομηχανία ή ο κλάδος ηλεκτρονικών), ενώ οι κλάδοι υψηλής έντασης Ε&Α αντιπροσωπεύουν μόλις το ένα τρίτο περίπου των συνολικών επενδύσεων.

Σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα, μόνο πέντε εταιρίες συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο με τις 1000 πιο δραστήριες στον τομέα των επενδύσεων σε Ε&Α. Πιο συγκεκριμένα, η φαρμακευτική εταιρία Pharmathen βρίσκεται στη θέση 369, με επενδύσεις 32.16 εκατ. ευρώ κατά το 2009, αυξάνοντας αυτόν τον αριθμό κατά 7.3% σε σχέση με το 2008, η Intralot στη θέση 391 (29.23 εκατ. ευρώ, +115.3%), η κατασκευαστική Ελλάκτωρ στη θέση 516 (17.96, +517.1%) και οι εταιρίες πληροφορικής Epsilon Net (θέση 949) και MLS Multimedia (θέση 957) με επενδύσεις κοντά στα 5 εκατ. ευρώ.

Στον τομέα της καινοτομίας, η Ελλάδα ανήκει στην κατηγορία των «μετρίως καινοτόμων» κρατών-μελών (moderate innovators), με επιδόσεις κοντά και κυρίως κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ-27, μαζί με την Τσεχία, την Ουγγαρία, τον Πολωνία, τη Σλοβακία, τη Μάλτα, την Πορτογαλία, και παραδόξως, την Ισπανία και την Ιταλία. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι, αν και η Μάλτα και η Πορτογαλία ανήκουν σε αυτήν την ομάδα, παρουσιάζουν τους μεγαλύτερους ρυθμούς αύξησης στην καινοτομία σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, μαζί με κράτη όπως η Φινλανδία και η Γερμανία.

Στην πενταετία που λαμβάνεται υπόψιν για την έκθεση της Ευρωπαϊκής καινοτομίας, οι αριθμοί για την Ελλάδα υπερέχουν αισθητά του μέσου όρου της ΕΕ-27 μόνο σε ό,τι αφορά στις επιστημονικές δημοσιεύσεις (165% του μέσου όρου), το ποσοστό των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που χρησιμοποιεί οργανωτικές και προωθητικές καινοτομίες (131%) και το ποσοστό των πωλήσεων στη δραστηριότητα των νέων καινοτόμων εταιριών που προσεγγίζει το διπλάσιο του Ευρωπαϊκού μέσου όρου (ΕΕ-27).

Ένας από τους τομείς στους οποίους η χώρα μας υστερεί δραματικά είναι τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια (venture capitals), όπου οι επιδόσεις είναι στο 9% του μέσου όρου – από την άλλη, οι ισχνές επιδόσεις οδηγούν και τις μικρότερες αυξήσεις να εμφανίζονται σαν μεγάλα ποσοστά, δίνοντας αύξηση που πλησιάζει το 50% ετησίως. Αντίστοιχα, οι δημόσιες επενδύσεις στην Ε&Α είναι σχεδόν στο μισό του μέσου όρου, με σταθερές τάσεις, και οι ιδιωτικές στο 13% με ελαφρές τάσεις μείωσης. Η Ελλάδα υστερεί δραματικά και στην παραγωγή νέων ιδεών που κατατίθενται για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (11% του μέσου όρου), ενώ τα κέρδη των Ελλήνων από την παραχώρηση πνευματικών τους δικαιωμάτων σε εταιρίες στο εξωτερικό είναι ακόμα μικρότερα (7%). Γενικά πάντως οι Έλληνες, αν και λαμβάνουν κάποιο πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε ποσοστό πάνω από 80% του μέσου όρου, αποφεύγουν τις διδακτορικές σπουδές, ακολουθώντας τες στο 57% του Ευρωπαϊκού μέσου όρου, αλλά οι επιδόσεις τους σε αυτές είναι αξιοσημείωτες και μάλιστα με ισχυρά αυξητικές τάσεις (+10.2% ετησίως στις επιστημονικές δημοσιεύσεις και +6.7% στην αναγνώριση αυτών των δημοσιεύσεων).

Περίπου ένας στους οκτώ νέους στην Ελλάδα χρησιμοποιεί το διαδίκτυο υπερβολικά, ενώ ένας στους εκατό δείχνει σημάδια εξάρτησης, σύμφωνα με έρευνα της Μονάδας Εφηβικής Υγείας της Β΄ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, που εξέτασε επίσης τομείς όπως η χρήση δικτυακών τόπων στοιχηματισμού ή με πορνογραφικό υλικό. Η επιστημονική υπεύθυνος της Μονάδας, Δρ. Αρτεμις Τσίτσικα, αναφέρει ότι «η υπερβολή χρήση έχει αρνητικές συνέπειες στα συναισθήματα, τις σχέσεις με τους γύρω, τις δραστηριότητες και την ψυχοκοινωνική ζωή του νέου γενικά».

Η έρευνα εξέτασε περίπου 900 νέους ηλικίας από 11 ως 18 ετών με τη χρήση ερωτηματολογίων και θεώρησε υπερβολικούς χρήστες όσους χρησιμοποιούσαν το διαδίκτυο για περισσότερες από είκοσι ώρες την εβδομάδα, ενώ όσοι βρίσκονταν online για περισσότερες από δύο ώρες καθημερινά, θεωρήθηκαν ότι βρίσκονται στο όριο της εξάρτησης. Γενικά, όσοι χρησιμοποιούν το διαδίκτυο μέσα από το σχολικό περιβάλλον, κάνουν χρήση που περιορίζεται σε μια ως τρεις ώρες την εβδομάδα, ενώ όσοι επισκέπτονται συχνά κάποιο internet café μπορεί να ξεπεράσουν τις δέκα ώρες εβδομαδιαίως, ενώ δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις που η χρήση ειδικά των δικτυακών παιχνιδιών ξεπερνά τις είκοσι ώρες την εβδομάδα.

Ένα ιδιαίτερα καταστροφικό χόμπι είναι το δικτυακό στοίχημα: σε έρευνα σε 500 νέους, το αποτέλεσμα της έρευνας ήταν ότι 15% είχαν ήδη δοκιμάσει την τύχη τους σε κάποιο δικτυακό τόπο, και το 5% με άσχημα αποτελέσματα. Αντίστοιχη είναι η συχνότητα και στη χρήση δικτυακών τόπων πορνογραφικού περιεχομένου: από τους 529 νέους που ερωτήθηκαν, ένας τους πέντε χρησιμοποιεί τέτοιους δικτυακούς τόπους και ένας στους δέκα το κάνει συχνά, με τη συχνότερη δικαιολογία να είναι «εκπαιδευτικοί λόγοι».

Η Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος προκηρύσσει τον 16ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Αστρονομίας και Διαστημικής 2011. Ο Διαγωνισμός Αστρονομίας διεξάγεται ήδη από την περσινή χρονιά όχι μόνο στα Λύκεια, αλλά και στα Γυμνάσια της χώρας, με διαφορετικά θέματα. Ας σημειωθεί, ότι στις φάσεις του διαγωνισμού που αφορούν στους μαθητές Λυκείου, εκτός από γνώσεις Αστρονομίας, απαιτούνται επιπλέον γνώσεις Μαθηματικών και Φυσικής. Επίσης, στα Λύκεια προστίθεται μια επιπλέον φάση, όπως περιγράφεται στη συνέχεια. Σκοπός του διαγωνισμού είναι η περαιτέρω ενασχόληση και εμβάθυνση των μαθητών στην επιστήμη της Αστρονομίας και της Διαστημικής, η εξοικείωσή τους με τις τελευταίες ανακαλύψεις των τεχνητών δορυφόρων και άλλων παρατηρητηρίων και η επιβράβευση της ενδόμυχης και διερευνητικής τους προσπάθειας.

Η ύλη του διαγωνισμού είναι ενδεικτικά αυτή που περιλαμβάνεται στα εξής βιβλία:

Για το Γυμνάσιο (κατά σειρά προτεραιότητας): το σχολικό βιβλίο της Β΄ Λυκείου, χωρίς τα κεφάλαια που απαιτούν γνώσεις μαθηματικών και φυσικής του Λυκείου, Αυγολούπη Σταύρου: Ιστορία, τεχνολογία και επιστήμη της Αστρονομίας, εκδόσεις «Πλανητάριο-Θεσσαλονίκης», 2009 και Μαυρομμάτη Κωνσταντίνου: «Λεξικό Αστρονομίας», έκδοση Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος, 2006.

Για το Λύκειο (κατά σειρά προτεραιότητας): το σχολικό βιβλίο της Β΄ Λυκείου, Μαυρομμάτη Κωνσταντίνου: «Λεξικό Αστρονομίας», έκδοση Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος, 2006, «Θέματα και Απαντήσεις Διαγωνισμών Αστρονομίας», έκδοση Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος, 2006, Αυγολούπη Σταύρου: Ιστορία, τεχνολογία και επιστήμη της Αστρονομίας, Εκδόσεις «Πλανητάριο-Θεσσαλονίκης», 2009, Δανέζη Μάνου – Θεοδοσίου Στράτου: «Το Σύμπαν που αγάπησα», Τόμοι Α´& Β´, Εκδόσεις ΔΙΑΥΛΟΣ, 1999, Βάρβογλη Χάρη & Σειραδάκη Ιωάννη: «Εισαγωγή στη σύγχρονη αστρονομία», Θεσσαλονίκη, 1994 και Shu, Frank: «Αστροφυσική», Τόμοι Α´ & Β´, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2004.

Η πρώτη (1^η ) φάση με το όνομα «ΕΥΔΟΞΟΣ» διεξήχθη ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας της Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστήματος από την Τετάρτη 8 Δεκεμβρίου 2010 μέχρι και τη Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου 2010.  Στη δεύτερη (2^η ) φάση του Διαγωνισμού, μπορούν να λάβουν μέρος όλοι οι μαθητές Λυκείου και Γυμνασίου της χώρας ανεξάρτητα εάν συμμετείχαν ή όχι στην πρώτη φάση του διαγωνισμού. Η 2^η φάση με το όνομα «ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΣ» θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 5 Φεβρουαρίου 2011 και ώρα 9.00 π.μ. Στη φάση αυτή  μπορούν να λάβουν μέρος, όλοι οι μαθητές των τριών τάξεων των Λυκείων και, παράλληλα, όλοι οι μαθητές των τριών τάξεων των Γυμνασίων της χώρας, με διαφορετικά θέματα. Η διάρκεια του διαγωνισμού είναι τρεις (3) ώρες και θα διενεργηθεί με την ευθύνη της Τοπικής Επιτροπής Καθηγητών που θα ορίσει ο Διευθυντής της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της κάθε περιοχής, οι οποίοι εθελοντικά θα προσφέρουν την υπηρεσία τους στο διαγωνισμό.

Δηλώσεις συμμετοχής στο διαγωνισμό μπορούν να υποβάλουν οι μαθητές στους Διευθυντές των Γυμνασίων και των Λυκείων τους μέχρι την Παρασκευή 4 Φεβρουαρίου 2011. Τα θέματα του διαγωνισμού θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα της Εταιρείας Αστρονομίας και Διαστημικής στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.astronomos.gr στις 8:15 π.μ., το Σάββατο 5 Φεβρουαρίου 2011 και θα βρίσκονται σε εμφανέστατο σημείο (στο άνω μέρος της ιστοσελίδας) όπου θα απαιτείται απλά ένα κλικ στον συγκεκριμένο σύνδεσμο για να αρχίσει αυτόματα το κατέβασμα στον Η/Υ.

Μετά τη διοργάνωση ημερίδων εκτός Η.Π.Α., το γνωστό για τα δημοφιλή και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα συνέδριά του TED (Technology Entertainment and Design), προχωρά το σλόγκαν του "ideas worth spreading” ένα βήμα πιο μακριά, διαθέτοντας ηλεκτρονικά βιβλία που ενσωματώνουν όλη τη φιλοσοφία του. Τα τρία πρώτα βιβλία είναι τα The Happiness Manifesto: How nations and people can nurture well-being του Nic Marks, Homo Evolutis: Please meet the next human species από τους Juan Enriquez και Steve Gullans και το Beware Dangerism! Why we worry about the wrong things, and what it’s doing to our kids του Gever Tulley. Οι ηλεκτρονικές αυτές εκδόσεις είναι διαθέσιμες στην τιμή των 2.99 δολλαρίων για την πλατφόρμα Amazon Kindle Singles, που σημαίνει ότι μπορούν να διαβαστούν σε ένα ευρύ φάσμα φορητών συσκευών (iPad) και κινητών τηλεφώνων (iPhone, Android) και υπολογιστών, όπως επίσης και στη συσκευή ανάγνωσης ηλεκτρονικών βιβλίων Kindle που προωθεί η ίδια η Amazon.

Βασισμένα σε δημοφιλείς ομιλίες, τα TED Books δεν αποτελούν απλά μια μεταφορά του περιεχομένου των ζωντανών ομιλιών. Άλλωστε τα 18 λεπτά μιας συνηθισμένης ομιλίας του TED αντιστοιχούν μόλις σε 2000 λέξεις, ενώ τα TED Books μπορεί να φτάνουν τις 10.000 ή 20.000, σίγουρα όμως όχι τις 60.000 λέξεις που μπορεί να περιέχονται σε ένα αντίστοιχο βιβλίο – έτσι, τα TED Books διατηρούν το ίδιο στυλ με τις ομιλίες, με στόχο να είναι σύντομα, συνοπτικά, αλλά και ελκυστικά, με τον αναγνώστη να μπορεί να τα διαβάσει «μονορούφι». Αντίστοιχα είναι και τα οφέλη για τους ομιλητές-συγγραφείς, που μπορεί να μη διαθέτουν το χρόνο να συγγράψουν ένα συμβατικό βιβλίο, αλλά επιζητούν μια άμεση και γρήγορη διέξοδο για να έρθουν σε επαφή με το κοινό τους. Εκτός από τους τρεις πρώτους τίτλους, άλλοι έξι είναι στα σκαριά για έκδοση.