openscience

Στον οργανισμό υπάρχουν ως πάρα πολλά είδη κυττάρων. Όπως καθετί ζωντανό ακολουθούν και αυτά ένα κύκλο ζωής: τη γέννηση, την ανάπτυξη, τη γήρανση και το θάνατο. Στα πρώτα στάδια ανάπτυξης, δηλαδή στη γέννησή τους, τα κύτταρα βρίσκονται υπό μορφή βλαστικών κυττάρων. Τα παντοδύναμα βλαστικά κύτταρα έχουν τη δυνατότητα να φτιάξουν από μόνα τους έναν ολόκληρο οργανισμό, ενώ τα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα έχουν τη δυνατότητα να φτιάξουν πολλά είδη ιστών. Τα πρώτα υπάρχουν στα πολύ πρώιμα στάδια ανάπτυξης του οργανισμού, ενώ τα δεύτερα υπάρχουν στο έμβρυο και στον ενήλικο οργανισμό. Όσο δηλαδή αναπτύσσεται ο οργανισμός τόσο εξειδικεύονται τα βλαστικά κύτταρα.

Η αρχέτυπη χίμαιρα γεννήθηκε στον χώρο της μυθολογίας· ένα τέρας με τρία κεφάλια, λιονταριού, φιδιού και κατσίκας, σε σώμα λιονταριού. Άλλες γνωστές ημι-ανθρώπινες χίμαιρες που καταγράφηκαν στην παγκόσμια μυθολογία είναι ο μινώταυρος, ο κένταυρος, η γοργόνα, ο λυκάνθρωπος κοκ.
Υπάρχουν σήμερα χίμαιρες στη φύση? Η απάντηση είναι ναι. Δημιουργούνται συνήθως με την τυχαία σύντηξη γονιμοποιημένων ωαρίων ή την εισαγωγή πρόσθετου γενετικού υλικού σε ήδη γονιμοποιημένο ωάριο (ζυγωτό). Με μια απλοϊκή, μαθηματικοποιημένη διατύπωση θα το περιγράφαμε ως εξής: γονιμοποιημένο ωάριο με DNA α + γονιμοποιημένο ωάριο με DNA β = άτομο με DNA α και β σε διαφορετικά μέρη του σώματός του.

Αν κάποιος αρχίζει να σού εξηγεί το μηχανισμό της ακοής, μάλλον βαρετός θα σου φανεί. Έχεις αναρωτηθεί όμως πώς το αυτί διακρίνει τους διάφορου ήχους που φτάνουν στο αυτί σου; Και πώς τα ηχητικά κύματα μετατρέπονται τελικά σε νευρικές ώσεις για να φτάσουν στον εγκέφαλο; Και, τελικά, ποιος είναι αυτός ο Κόρτι και τι με ενδιαφέρει το ...όργανό του; (που, σημειωτέον, είναι και το ...πιο μικρό στο ανθρώπινο σώμα!)

Πολύ συχνά πλέον, ακούω και διαβάζω λέξεις όπως ‘μεταλλαγμένα προϊόντα’, ‘DNA’, ‘κλωνοποίηση’, ‘γονίδια’, ‘μετάλλαξη’, ‘ανθρώπινο γονιδίωμα’ - πολύ συχνά και σε έντονα διαφορετικές περιστάσεις: από τις περιγραφές του μανάβη της γειτονιάς για ‘αυτές τις καινούργιες λαμπερές ντομάτες’ μέχρι τα ολοσέλιδα άρθρα περί επιστήμης της αγαπημένης μου κυριακάτικης εφημερίδας. Υποψιάζομαι όμως, ότι η ευκολία μας να χρησιμοποιούμε αυτές τις λέξεις δεν συμβαδίζει αναγκαστικά με τη σιγουριά ότι γνωρίζουμε ακριβώς τι σημαίνουν. Η επιθυμία μου να καταλάβω λίγο καλύτερα όλες τις συζητήσεις περί DNA που έχουν πλημμυρίσει κανάλια και εφημερίδες είναι αυτή που με ώθησε να το ψάξω λίγο παραπάνω.