openscience

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε σήμερα την τελική και, μέχρι σήμερα, τη σημαντικότερη δέσμη προσκλήσεων υποβολής προτάσεων για την έρευνα, στο πλαίσιο του έβδομου προγράμματος πλαισίου (ΠΠ7). Συνολικά, 8,1 δισ. ευρώ θα στηρίξουν σχέδια και ιδέες που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και την αντιμετώπιση ζητημάτων, όπως η υγεία, η προστασία του περιβάλλοντος και η αναζήτηση νέων λύσεων σε ολοένα και μεγαλύτερες προκλήσεις που συνδέονται με την αστικοποίηση και τη διαχείριση αποβλήτων. Η χρηματοδότηση, που είναι ανοιχτή σε οργανώσεις και επιχειρήσεις σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και τις χώρες εταίρους, αποτελούν τη μερίδα του λέοντος του προτεινόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ για την έρευνα ύψους 10,8 δισ. ευρώ για το 2013. Η σχετική ανακοίνωση λαμβάνει χώρα λίγες μόνο ημέρες αφότου οι ηγέτες της ΕΕ τόνισαν τη σημασία της έρευνας και της καινοτομίας στο Σύμφωνο Ανάπτυξης και Απασχόλησης.

Η επίτροπος κ. Máire Geoghegan-Quinn, αρμόδια για την έρευνα, την καινοτομία και την επιστήμη, δήλωσε: «Το νόμισμα της παγκόσμιας οικονομίας είναι η γνώση. Εάν η Ευρώπη επιθυμεί να εξακολουθήσει να ανταγωνίζεται στον 21ο αιώνα, θα πρέπει να στηρίξουμε την έρευνα και την καινοτομία που θα δημιουργήσουν τη μελλοντική ανάπτυξη και απασχόληση, τώρα και στο μέλλον. Το υψηλό επίπεδο του ανταγωνισμού για την απόκτηση της χρηματοδότησης από την ΕΕ εξασφαλίζει ότι τα χρήματα των φορολογουμένων χορηγούνται στα καλύτερα σχέδια για τα θέματα που μας απασχολούν όλους.»

Οι προσκλήσεις έχουν ως αντικείμενο τόσο την καινοτομία όσο και μια σειρά από κοινωνικές προκλήσεις, ρίχνοντας γέφυρες στην πρωτοβουλία «Ορίζων 2020», το επόμενο πρόγραμμα χρηματοδότησης για την έρευνα από την ΕΕ για το διάστημα 2014-2020. Συνολικά, για τις θεματικές προτεραιότητες στον τομέα της έρευνας προορίζεται ποσό ύψους 4,8 δισ. ευρώ. Η βιομηχανική καινοτομία θα υποστηριχθεί μέσω δραστηριοτήτων προσανατολισμένων στην αγορά, όπως είναι οι πιλοτικές εφαρμογές, η επίδειξη, η τυποποίηση και η μεταφορά τεχνολογίας. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) μέσω ενός πακέτου ύψους έως και 1,2 δισ. ευρώ. Η θέση της Ευρώπης ως προορισμού παγκόσμιας εμβέλειας για τους ερευνητές θα ενισχυθεί με περίπου 2,7 δισ. ευρώ, κυρίως μέσω ατομικών επιχορηγήσεων που παρέχονται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (1,75 δις. ευρώ) και των δράσεων Marie Skłodowska-Curie (963 εκ. ευρώ) για την κατάρτιση και την κινητικότητα στην έρευνα.

Με σκοπό τη διάδοση ερευνητικών δραστηριοτήτων υψηλής ποιότητας, προετοιμάζεται η νέα πρωτοβουλία «Έδρες του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας (ΕΧΕ)». Με μια πιλοτική πρόσκληση ύψους 12 εκατ. ευρώ θα επιλεγούν συνολικά πέντε έδρες ΕΧΕ που θα φιλοξενηθούν σε πανεπιστημιακά ή άλλα επιλέξιμα ερευνητικά ιδρύματα σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες σε πέντε διαφορετικές χώρες της ΕΕ. Προκειμένου να φιλοξενήσουν μια έδρα ΕΧΕ, τα ιδρύματα πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να στηρίζουν την αριστεία παρέχοντας τα αναγκαία μέσα καθώς και εξασφαλίζοντας τη συμμόρφωσή τους με αρχές του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας, όπως είναι οι ανοικτές διαδικασίες προσλήψεων.

Οι περισσότερες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων (προσκλήσεις υποβολής αιτήσεων επιχορήγησης) θα δημοσιευτούν στις 10 Ιουλίου, ενώ ορισμένες πρόσθετες ειδικές προσκλήσεις θα ακολουθήσουν το φθινόπωρο.

Ιστορικό

Στις καινοτόμους θεματικές προτεραιότητες έρευνας σε αυτή την πρόσκληση υποβολής προτάσεων του 7ου ΠΠ περιλαμβάνονται: περίπου 155 εκατ. ευρώ για το σκέλος «Ωκεανοί του μέλλοντος», για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης στους τομείς της θάλασσας και της ναυτιλίας· περίπου 365 εκατ. ευρώ για τεχνολογίες που θα μετατρέψουν τις αστικές περιοχές σε βιώσιμες «Έξυπνες πόλεις και τοπικές κοινότητες», περίπου 147 εκατ. ευρώ για την καταπολέμηση της αύξησης των ανθεκτικών στα φάρμακα βακτηρίων και σχεδόν 100 εκ. ευρώ για την εύρεση καινοτομικών λύσεων για τη διαχείριση των πόρων γλυκού νερού.

Οι προσκλήσεις υποστηρίζουν επίσης το ψηφιακό θεματολόγιο των στόχων ΤΠΕ της χρηματοδότησης για την έρευνα με κονδύλια ύψους περίπου 1,5 δισ. ευρώ που προορίζονται για τον θεματικό τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών.

Προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους περίπου 970 εκατ. ευρώ για τις ΜΜΕ στο πλαίσιο των θεματικών προτεραιοτήτων έρευνας. Άλλα μέτρα περιλαμβάνουν ένα επιπλέον ποσό 150 εκατ. ευρώ για την παροχή εγγυήσεων με σκοπό τη μόχλευση 1 δισ. ευρώ υπό μορφή δανείων τόσο για τις ΜΜΕ όσο και για τις μεσαίες επιχειρήσεις («mid-caps», ελαφρώς μεγαλύτερες επιχειρήσεις έως και 500 εργαζομένων).

Τα 8,1 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκαν σήμερα εκτιμάται ότι θα προσελκύσουν πρόσθετα κονδύλια ύψους 6 δισ. ευρώ από δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της έρευνας και υπολογίζεται ότι θα αυξήσουν βραχυπρόθεσμα την απασχόληση κατά 210.000 και θα ενισχύσουν κατά τη διάρκεια περιόδου 15 ετών την ανάπτυξη κατά επιπλέον 75 δισ. ευρώ.

Το 7ο πρόγραμμα-πλαίσιο, που ξεκίνησε το 2007, έχει συνολικό προϋπολογισμό ύψους 55 δισ. ευρώ για την έρευνα και την καινοτομία. Μέχρι σήμερα έχει χρηματοδοτήσει περίπου 19.000 σχέδια με πάνω από 79.000 συμμετέχοντες (πανεπιστήμια, ερευνητικοί οργανισμοί και επιχειρήσεις) σε όλα τα κράτη μέλη, κάτι που μέχρι στιγμής ισοδυναμεί με συνολικές επενδύσεις ύψους 25,3 δισ. ευρώ. Επίσης, έως το 2013 υπολογίζεται ότι το ΠΠ7 θα έχει βοηθήσει απευθείας περίπου 55.000 επιμέρους ερευνητές στη σταδιοδρομία τους.

Ο συνολικός προϋπολογισμός της ΕΕ περιλαμβάνει κονδύλια που δεν εντάσσονται στις προσκλήσεις που ανακοινώθηκαν σήμερα. Σε αυτά περιλαμβάνεται η χρηματοδότηση στο πλαίσιο της Συνθήκης Ευρατόμ για την έρευνα στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας (993 εκατ. ευρώ), ή για να βοηθηθούν «κοινές τεχνολογικές πρωτοβουλίες» με τη βιομηχανία (751 εκατ. ευρώ) ή «κοινά προγράμματα» που θεσπίζονται μεταξύ των κρατών μελών. Ο συνολικός προϋπολογισμός περιλαμβάνει επίσης χρηματοδότηση για το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής καθώς και τη συνεισφορά της Επιτροπής στο Μηχανισμό χρηματοδότησης με επιμερισμό κινδύνων (RSFF), υπό τη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Ένας Σκωτσέζος διατροφολόγος κι ένας επιχειρηματίας υπόσχονται να δημιουργήσουν την πρώτη διατροφικά ισορροπημένη πίτσα – η πίτσα αυτή θα περιέχει το 30% από τη συνιστώμενη ημερήσια κατανάλωση βιταμινών και ιχνοστοιχείων, αλλά και το ένα τρίτο της συνιστώμενης ποσότητας θερμίδων, πρωτεϊνών και υδατανθράκων.

Ο Mike Lean, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, ο οποίος δημιουργεί τις «μαγικές» πίτσες μαζί με τον επιχειρηματία Donnie Maclean, ανέφερε ότι η ιδέα γεννήθηκε εξαιτίας της απελπισίας σχετικά με τα διατροφικά χαρακτηριστικά των γευμάτων που αγοράζει κανείς σε ένα εστιατόριο ή ένα super market. Η έρευνα του καθ. Lean για τα γεύματα που πωλούνται στα πέντε μεγαλύτερα super markets της Σκωτίας έδειξε ότι πρόκειται για εξαιρετικά μη ισορροπημένα προϊόντα διατροφής, αφού περιέχουν όλη την ποσότητα αλατιού και κορεσμένων λιπαρών που πρέπει να καταναλώνει ένας άνθρωπος σε μια ημέρα, ενώ οι θρεπτικές ουσίες είναι σχεδόν απούσες.

Από την πλευρά του, ο Maclean βοήθησε στην εισαγωγή των θρεπτικών ουσιών στην πίτσα με μάλλον ασυνήθιστους τρόπους, όπως η χρήση φυκιών σε σπιτικό ψωμί. Έτσι, μειώθηκε σημαντικά η ποσότητα αλατιού που περιέχεται στο τελικό προϊόν, αφού τα φύκια περιέχουν νάτριο σε ποσοστό μόλις 3.5%, αντί για 40% που περιέχεται στο αλάτι, ενώ περιέχουν και ιώδιο και βιταμίνη Β12. Ακόμα, η βάση σάλτσας ντομάτας περιέχει κόκκινη πιπεριά, ενισχύοντας την ποσότητα βιταμίνης C που περιέχεται στην πίτσα, ενώ αντίστοιχα ενισχυμένα είναι και τα επίπεδα μαγνησίου, καλίου, φολικού οξέος και βιταμίνης Α.

Ο Maclean ανέφερε ότι, σύμφωνα με τις οδηγίες διατροφής, 20% των θρεπτικών ουσιών και των θερμίδων πρέπει να προέρχονται από το πρωινό, 30% από το γεύμα, 30% από το δείπνο και το υπόλοιπο 20% από ενδιάμεσα μικρά γεύματα (σνακ). Αν μια πίτσα παίζει το ρόλο του μεσημεριανού ή του βραδινού γεύματος, θα πρέπει να αποτελεί ένα πλήρες γεύμα, με το 30% των θρεπτικών ουσιών για μια μέρα. Μια έρευνα της εταιρίας έρευνας αγοράς Mintel αναφέρει ότι 7 στους 10 ενήλικες Βρετανούς τρώνε πίτσα, ενώ η πρόβλεψη της σχετικής αγοράς για το 2016 ανέρχεται στο 1 δισ. στερλίνες.

Ο καθ. Lean ανέφερε ότι ο πιο εύκολος τρόπος να ακολουθήσει κάποιος μια ισορροπημένη διατροφή είναι να καταναλώνει τρία ισορροπημένα γεύματα ημερησίως, αλλά δυστυχώς, τα γεύματα που είναι διαθέσιμα στα καταστήματα δεν ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία.

Ένα από τα μεγάλα Βρετανικά super markets πάντως ήδη συμφώνησε να διαθέσει αυτές τις υγιεινές πίτσες, ενώ ο Maclean συζητά και με άλλες αλυσίδες και προμηθευτές. Οι πίτσες θα διατίθενται κατεψυγμένες, ώστε να διατηρούνται καλύτερα τα θρεπτικά τους στοιχεία, ενώ η τιμή τους θα είναι μεν μεγαλύτερη από τις συνηθισμένες κατεψυγμένες πίτσες, αλλά όχι από τις φρέσκιες. Τα επόμενα σχέδια των δύο Σκωτσέζων περιλαμβάνουν μια διατροφικά ισορροπημένη σύνθεση για κάρυ, αλλά και μια πιο υγιεινή έκδοση του παραδοσιακού Βρετανικού γρήγορου γεύματος, των fish and chips.

Η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ, σας προσκαλεί στην ημερίδα με τίτλο «Ερευνητικές Εργασίες στο Λύκειο: οι προτάσεις της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ». Η εκδήλωση θα γίνει το Σάββατο 30 Ιουνίου στο αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50).

Η θεσμοθέτηση των Ερευνητικών Εργασιών στο υποχρεωτικό πρόγραμμα του Λυκείου και η σχέση τους με την μαθηματική εκπαίδευση είναι το θέμα της εναρκτήριας ομιλίας. Στη συνέχεια, εκπαιδευτικοί που δίδαξαν το μάθημα κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά θα μοιραστούν με το κοινό τις εμπειρίες τους από την εφαρμογή του θεσμού της Ερευνητικής Εργασίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Οι πολύτιμες εμπειρίες από την ενασχόλησή τους με λέσχες ανάγνωσης, στο πνεύμα της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ και των δραστηριοτήτων της που διερευνούν τη σχέση της αφήγησης με τα μαθηματικά, μπορούν να αξιοποιηθούν, με τον καλύτερο τρόπο, στο πλαίσιο των Ερευνητικών Εργασιών. Τέλος, τέσσερις μαθηματικοί θα παρουσιάσουν νέες προτάσεις-σχέδια για Ερευνητικές Εργασίες βασισμένες σε βιβλία που συνδέονται με τα ενδιαφέροντα της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ.

Πρόγραμμα

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

10:00  Κεντρική ομιλία : Γιάννης Θωμαΐδης, Διδάκτωρ Διδακτικής των Μαθηματικών, Σχολικός Σύμβουλος Νομού Κιλκίς: Η θεσμοθέτηση των ερευνητικών εργασιών στο υποχρεωτικό πρόγραμμα του Λυκείου: Μια πρόκληση για την Ελληνική μαθηματική εκπαίδευση.

Ο Γιάννης Θωμαϊδης θα εκθέσει τα επιχειρήματά του υπέρ της άποψης ότι η θεσμοθέτηση των Ερευνητικών Εργασιών στο Λύκειο αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία για τον απεγκλωβισμό της ελληνικής μαθηματικής εκπαίδευσης από το τέλμα στο οποίο βρίσκεται εδώ και δεκαετίες. Με βάση αυτά τα επιχειρήματα θα αναλύσει, στη συνέχεια, ένα παράδειγμα ερευνητικής εργασίας που αντλεί την προβληματική της από την Ιστορία και τη Διδακτική των Μαθηματικών.

11:00 Στρογγυλό τραπέζι: Οι Ερευνητικές Εργασίες στην πράξη

Πέντε εκπαιδευτικοί καταθέτουν την εμπειρία τους από την πρώτη εφαρμογή του θεσμού της Ερευνητικής Εργασίας στα σχολεία, ανταλλάσσουν απόψεις και συζητούν με το κοινό.

Συμμετέχουν: Στέλλα Δημητρακοπούλου (3^ο Λύκειο Βόλου) «Η Λογική στα χνάρια της Φιλοσοφίας»: Μια διεπιστημονική προσέγγιση των Μαθηματικών, της Λογικής και της Φιλοσοφίας» με βάση τα βιβλία: Logicomix (Ίκαρος) του Απόστολου Δοξιάδη, Οι Μαθηματικοί Διάλογοι (1ος διάλογος) του Alfred Renyi και Τα Τέσσερα Χρώματα του Καλοκαιριού (Πόλις) του Τεύκρου Μιχαηλίδη, Κατερίνα Καλφοπούλου (εκπρόσωπος της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ στη Θεσσαλονίκη, καθηγήτρια σε Δημόσιο Λύκειο) «Η επινόηση της γραφής και της αφήγησης» με βάση αρκετά βιβλία, ανάμεσά τους και το βιβλίο, ο Ταξιδευτής των Μαθηματικών (Κέδρος) του Κάλβιν Κλόουσον, Ανδρέας Λύκος (1^ο Λύκειο Κομοτηνής) «Μαθηματικά, τέχνη και ιστορία συναντιούνται σε ένα μυθιστόρημα αστυνομικής λογοτεχνίας» με βάση το βιβλίο: Πυθαγόρεια Εγκλήματα (Πόλις) του Τεύκρου Μιχαηλίδη, Σωτήρης Συριόπουλος (2^ο Λύκειο Βριλησσίων) «Από τη μαθηματική λογοτεχνία στην κοινωνική ευαισθησία» με βάση το βιβλίο: Ποιος σκότωσε τον σκύλο τα μεσάνυχτα (Ψυχογιός) του Μαρκ Χάντον, Μαρία Φαλίδα (American Community Schools) «Mathematical fiction and Extended essay» με βάση τα βιβλία: The Wild Numbers του Philibert Schogt και Uncle Petros and Goldbach’s Conjecture του Απόστολου Δοξιάδη.

Τη συζήτηση θα συντονίσει η μαθηματικός Σταυρούλα Παπανικολάου.

Διάλειμμα
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

13:00 Προτάσεις για Ερευνητικές Εργασίες

Τέσσερις μαθηματικοί παρουσιάζουν νέες προτάσεις-σχέδια για Ερευνητικές Εργασίες βασισμένες σε βιβλία που συνδέονται με τα ενδιαφέροντα της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ: Ηλίας Ανδριανός (2^ο Πρότυπο Πειραματικό Λύκειο Αθηνών) «Μαθηματικά στιγμιότυπα» των αρχών του 20ου αιώνα σαν ένα πραγματικό… μυθιστόρημα» με βάση το βιβλίo: ο θείος Πέτρος και η Εικασία του Γκόλντμπαχ (Καστανιώτης) του Απόστολου Δοξιάδη, Πότα Κοταρίνου (Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Γέρακα) «Το μέτρο του κόσμου και άλλες ιστορίες» με βάση αρκετά βιβλία, ανάμεσά τους και «Το μέτρο του Κόσμου (Τραυλός) του Ντενί Γκετζ,  Τεύκρος Μιχαηλίδης (Κολλέγιο Αθηνών) «Δημιουργική ανάγνωση ενός βιβλίου μαθηματικής λογοτεχνίας» με βάση τα βιβλία: Τα τέσσερα χρώματα του καλοκαιριού (Πόλις) του Τεύκρου Μιχαηλίδη και Οι μεταμορφώσεις του λογισμού (Εκκρεμές) του Gilles Dowek, Άλκηστη Πατρινέλη (Εκπαιδευτήρια Ζηρίδη) «Ιστορία της κρυπτογραφίας» με βάση το βιβλίο Κώδικες και μυστικά (Τραυλός) του Simon Singh.

Συντονιστής στο δεύτερο μέρος της ημερίδας θα είναι ο μαθηματικός Σωτήρης Συριόπουλος

Διάρκεια ημερίδας: 10:00 – 14:00 / Είσοδος ελεύθερη