openscience

Βρετανοί επιστήμονες κατάφεραν να φωτογραφίσουν ένα συνθετικό μόριο, το οποίο ονόμασαν «ολυμπικένιο» εξαιτίας της οπτικής του ομοιότητας με τους πέντε συνδεδεμένους Ολυμπιακούς κύκλους. Το μόριο που έχει μέγεθος περίπου 1 nm (ένα εκατομμυριοστό του μέτρου) δημιουργήθηκε από επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο του Warwick, σε συνεργασία με ερευνητές της IBM, οι οποίοι το 2009 εισήγαγαν την τεχνική φωτογράφησης μεμονωμένων μορίων μέσω ενός μικροσκοπίου ατομικής δύναμης (AFM). Η πρώτη φορά που αποτυπώθηκε ένα μόριο με αυτόν τον τρόπο από την ομάδα της IBM στη Ζυρίχη ήταν για το πεντακένιο, που αποτελείται από πέντε μόρια άνθρακα ενωμένα σε σειρά. Με βάση αυτήν την ιδέα, ο καθ. Sir Graham Richards, πρώην επικεφαλής του τμήματος Χημείας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και μέλος της Βασιλικής Εταιρίας Χημείας, συνέλαβε την ιδέα της δημιουργίας ενός μορίου με μορφή που να παραπέμπει στους Ολυμπιακούς αγώνες.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Warwick, Anish Mistry και David Fox, ανέλαβαν την αποστολή της δημιουργίας του μορίου με χημικές μεθόδους και πήραν τις πρώτες του φωτογραφίες με την τεχνική της μικροσκοπίας σήραγγας (tunnelling microscopy). Αυτή η τεχνική όμως δε δίνει τόσο λεπτομερείς εικόνες όσο αυτή της AFM, στην οποία μεμονωμένα μόρια μονοξειδίου του άνθρακα χρησιμοποιούνται σαν «ακίδες» για να χαράξουν την δομή των μεγαλύτερων μορίων με εξαιρετική διακριτική ικανότητα. Οι εικόνες δείχνουν συνδεδεμένους δακτυλίους που παραπέμπουν τόσο στους Ολυμπιακούς κύκλους, όσο και σε διάφορα μόρια φτιαγμένα από δακτυλίους άνθρακα, όπως το «θαυματουργό» γραφένιο.

Σύμφωνα με τον καθ. Richards, η συμβολή του ολυμπικένιου αναμένεται να είναι περισσότερο προς την κατεύθυνση της προσέλκυσης περισσότερων σπουδαστών. «Μόρια τέτοιας μορφής θα μπορούσαν να έχουν εμπορική χρήση, αλλά η αίσθησή μου είνναι ότι πάνω απ’ όλα θέλουμε να δημιουργήσουμε μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη Χημεία, συνδέοντάς της με τους Ολυμπιακούς αγώνες», ανέφερε.

Τα συμπληρώματα ασβεστίου, τα οποία μέχρι πρότινος θεωρούνταν ότι δρουν προληπτικά ενάντια στις καρδιακές ασθένειες και τα εμφράγματα, φαίνεται ότι σχεδόν διπλασιάζουν τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής. Οι γιατροί τώρα προειδοποιούν ότι παρόμοια συμπληρώματα θα πρέπει να λαμβάνονται με προσοχή και μόνο για να αντιμετωπίσουν σοβαρά ιατρικά περιστατικά.

Τα νέα ευρήματα προέρχονται από μια μελέτη μεγάλης κλίμακας σε 23.980 άνδρες και γυναίκες στη Χαϊδελβέργη της Γερμανίας. Οι συμμετέχοντες πήραν μέρος σε μια μελέτη σχετικά με τον καρκίνο και τη διατροφή, αλλά τα αποτελέσματα έδωσαν τη δυνατότητα στους ερευνητές να αξιολογήσουν τη σύνδεση των συμπληρώματων ασβεστίου με τις ασθένειες της καρδιάς. Η ομάδα των μελετητών από το Ινστιτούτο κοινωνικής και προληπτικής ιατρικής του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης βρήκε ότι οι άνθρωποι που έπαιρναν συμπληρώματα ασβεστίου συστηματικά είχαν 86% μεγαλύτερη πιθανότητα να πάθουν καρδιακή προσβολή σε σχέση με τους υπόλοιπους, ενώ όσοι λάμβαναν ασβέστιο μόνο από συμπληρώματα είχαν 2.7 φορές περισσότερες πιθανότητες από τους υπόλοιπους. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό Heart.

Αν και το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των οστών, χρησιμοποιείται και από άλλα όργανα, όπως η καρδιά. Αν και υπάρχουν ξεκάθαρες ενδείξεις ότι κάποια συμπληρώματα ασβεστίου πρέπει να λαμβάνονται για να προστατεύσουν τα οστά σε κάποιες περιπτώσεις, η συγκεκριμένη έρευνα δείχνει ότι αυτό πρέπει να γίνεται μόνο μετά από τις σαφείς εντολές των γιατρών. Η Δρ. Claire Bowring, από την Βρετανική Εταιρία Οστεοπόρωσης ανέφερε στον Guardian: «Αυτή η μελέτη επισημαίνει την ανάγκη προσοχής κατά τη λήψη συμπληρωμάτων ασβεστίου. Αν λαμβάνετε όλο το αναγκαίο ασβέστιο από τη διατροφή σας, τα συμπληρώματα δεν είναι απαραίτητα. Η περαιτέρω ενίσχυση των επιπέδων ασβεστίου πέρα από τα συνιστώμενα επίπεδα δεν ευνοεί περισσότερο τα οστά» και ότι «τα συμπληρώματα μπορεί να δικαιολογούνται αν δεν είναι δυνατό να λάβετε αρκετό ασβέστιο από τη διατροφή, αλλά πρέπει να λαμβάνονται με προσοχή».

Η Geneviève Fioraso, αντιδήμαρχος της πόλης Γκρενόμπλ και βουλευτής του Σοσιαλιστικού κόμματος της Γαλλίας, ορίστηκε Υπουργός Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας στην κυβέρνηση του Φρανσουά Ολάντ και του πρωθυπουργού Ζαν-Μαρκ Αιρώ. Η Fioraso έχει εργαστεί σε ζητήματα έρευνας και καινοτομίας, τόσο στο Γαλλικό κοινοβούλιο, όσο και στο δήμο της Γκρενόμπλ, ενώ είναι μέλος της κοινοβουλευτικής επιτροπής για την αξιολόγηση επιστημονικών και τεχνολογικών επιλογών. Πρόσφατα, ήταν εισηγήτρια της αναφοράς της επιτροπής για το Φεβρουάριο σχετικά με τις επιστημονικές προκλήσεις στον τομέα της συνθετικής βιολογίας, ενώ συμμετείχε και στην ομάδα συμβούλων του Ολάντ πριν τις πρόσφατες εκλογές.

Η 57χρονη Fioraso ξεκίνησε τη σταδιοδρομία της σαν καθηγήτρια Αγγλικών και οικονομικών, ενώ το 1989 ανέλαβε διοικητική θέση στην εταιρία Corys, εργαζόμενη στον τομέα της ασφάλειας στα πυρηνικά και θερμοηλεκτρικά εργοστάσια. Από το 1995 άρχισε να συνεργάζεται με το δήμαρχο της Γκρενόμπλ, Μισέλ Ντεστό, ενώ στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας μεταπήδησε στη France Telecom, όπου εργάστηκε στην προώθηση ιατρικών εφαρμογών και εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα με τη θέση της στο κοινοβούλιο από το 2007, έχει εκτελεστική θέση στην εταιρία Sem Minatec Entreprises, τη θερμοκοιτίδα καινοτόμων εταιριών νανοτεχνολογίας και ηλεκτρονικών της Γκρενόμπλ, η οποία αριθμεί 2400 ερευνητές, 1200 φοιτητές και 600 άτομα βιομηχανικό προσωπικό.

Η νέα κυβέρνηση της Γαλλίας αριθμεί συνολικά 17 γυναίκες σε σύνολο 34 υπουργών, σε μια επίδειξη της ισότητας που υποσχέθηκε προεκλογικά ο Ολάντ. Οι βουλευτικές εκλογές της 10ης και 17ης Ιουνίου ενδέχεται πάντως να προκαλέσουν τον ανασχηματισμό αυτής της κυβέρνησης.

Η ειδική ομάδα ενδιαφέροντος σχετικά με τους αλγορίθμους και τη θεωρία υπολογισμού της ACM (Special Interest Group on Algorithms and Computation Theory - SIGACT) και η Ευρωπαϊκή Ένωση Θεωρητικής Επιστήμης Υπολογιστών (European Association for Theoretical Computer Science - EATCS) θα τιμήσει τρεις ερευνητικές ομάδες για τις ερευνητικές τους εργασίες και τη συνεισφορά τους στην κατανόηση του πώς η ιδιοτελής συμπεριφορά των χρηστών και των παρόχων υπηρεσιών επηρεάζει τη συμπεριφορά του internet σαν δίκτυο υπολογιστών, αλλά και άλλα πολύπλοκα υπολογιστικά συστήματα. Μια από τις ομάδες που θα τιμηθούν αποτελείται από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Ηλία Κουτσουπιά και το Χρίστο Παπαδημητρίου, καθηγητή του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Berkeley, οι οποίοι θα λάβουν το βραβείο που φέρει το όνομα του Gödel, ενός από τους πιο σημαντικούς μαθηματικούς και φιλόσοφους στον τομέα της λογικής, στο συνέδριο International Colloquium on Automata, Languages and Programming (ICALP), July 9–13, στο Warwick.

Στην εργασία τους με τίτλο "Worst-case Equilibria", οι δύο Έλληνες καθηγητές εισήγαγαν την έννοια του «κόστους της αναρχίας», ένα μέτρο της σχέσης ανάμεσα στον ανταγωνισμό και τη συνεργασία. Η έννοια αυτή ποσοτικοποιεί τις απώλειες που προέρχονται από την ιδιοτελή συμπεριφορά στο internet, είτε από τους χρήστες, είτε από τους παρόχους υπηρεσιών σύνδεσης, παίρνοντας σαν δεδομένο ότι το internet λειτουργεί χωρίς ένας διαχειριστής ή ένα αυτοματοποιημένο σύστημα να προσπαθεί να επιτύχει κάποια «κοινωνική βελτιστοποίηση».

Οι άλλες δύο ομάδες που θα τιμηθούν αποτελούνται από τους Tim Roughgarden και Éva Tardos , οι οποίοι αποκάλυψαν την ισχύ του «κόστους της αναρχίας» όταν αυτό εφαρμόζεται στη δρομολόγηση σε δίκτυα επικοινωνιών μεγάλης κλίμακας για να βελτιστοποιήσει τις επιδόσεις ενός υπερφορτωμένου δικτύου, και από τους Noam Nisan και Amir Ronen, που εισήγαγαν τον όρο «σχεδίαση αλγοριθμικού μηχανισμού», παρουσιάζοντας ένα μεγάλο εύρος νέων εφαρμογών που συνδυάζουν ιδέες από την οικονομία και τη θεωρία παιγνίων με τεχνικές της επιστήμης υπολογιστών.

Ο καθ. Ηλίας Κουτσουπιάς είναι απόφοιτος του Ε.Μ.Π., διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο San Diego και έχει διατελέσει καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Los Angeles. Ο Χρίστος Παπαδημητρίου κατέχει την έδρα C. Lester Hogan στη σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Επιστήμης Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Berkeley, ενώ παλαιότερα έχει διδάξει στο Παν. Harvard, στο MIT, στο Ε.Μ.Π., το Παν. Stanford και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο San Diego. Είναι ο συγγραφέας του βιβλίου Computational Complexity, ενός από τα πιο πολυδιαβασμένα ακαδημαϊκά βιβλία το χώρο, του προπτυχιακού βιβλίου Algorithms και συμμετείχε στην εικονογραφημένη νουβέλα Logicomix, η οποία έχει μεταφραστεί σε 25 γλώσσες. Έχει λάβει το βραβείο Knuth από την ACM SIGACT, ενώ είναι απόφοιτος του Ε.Μ.Π., με μεταπτυχιακές σπουδές στο Παν. Princeton και το Berkeley.

Το βραβείο Gödel είναι ύψους 5.000 δολλαρίων και ονομάστηκε προς τιμής του Kurt Gödel, που γεννήθηκε στην Αυστροουγγαρία το 1906. Η δουλειά του Gödel είχε σημαντικό αντίκτυπο στην επιστημονική και τη φιλοσοφική σκέψη στον 20ο αιώνα, ενώ το βραβείο πήρε το όνομά του σαν αναγνώριση της συνεισφοράς του στη μαθηματική λογική και τα θεμέλια της επιστήμης των υπολογιστών.