openscience

Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, το σημαντικότερο παγκόσμιο πρόβλημα είναι οι κλιματικές αλλαγές, σύμφωνα με το 90% των Ελλήνων - στην ίδια ερώτηση, ο Ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 62% για την ίδια απάντηση, ενώ παρόμοια με τα ελληνικά ποσοστά συναντάμε στην Κύπρο, η οποία πλήττεται πιο έντονα από την άνοδο της θερμοκρασίας, αλλά και στις Σκανδιναβικές χώρες που έχουν θορυβηθεί από το λιώσιμο των πάγων και την ενδεχόμενη άνοδο του επιπέδου της θάλασσας και την αλλαγή των θαλασσίων ρευμάτων.

Συνολικά, οι κλιματικές αλλαγές αποτελούν το σημαντικότερο πρόβλημα για δώδεκα από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη φτώχεια να απασχολεί περισσότερο την πλειοψηφία από τις υπόλοιπες. Αντίθετα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά και στη Βουλγαρία και τη Δημοκρατία της Τσεχίας, το σημαντικότερο πρόβλημα σύμφωνα με την έρευνα είναι η τρομοκρατία.

Στην Ελλάδα, η έρευνα διεξήχθη από την ICAP, σε δείγμα 1000 ατόμων ηλικίας 15 και πάνω, με τη μέθοδο του ερωτηματολογίου και στο διάστημα 28/3 μέχρι 17/4.

Όταν οι δρομείς μικρών αποστάσεων αγωνιστούν στο Πεκίνο αυτόν τον Αύγουστο, κανείς δε μπορεί να είναι σίγουρος ότι ο γρηγορότερος αθλητής θα πάρει κατ’ ανάγκη το χρυσό μετάλλιο. Η τρέχουσα τεχνολογία στα όπλα του αφέτη δίνει στους αθλητές στις εσωτερικές διαδρομές ένα απρόσμενο πλεονέκτημα ξεκινώντας από τους βατήρες.

Αν και οι αγωνοδίκες γνωρίζουν το πρόβλημα, δεν έχουν κανένα σχέδιο για να το διορθώσουν πριν από τους αγώνες του Πεκίνου αυτό το καλοκαίρι. Είναι ήδη γνωστό ότι ήχος από το πυροβόλο όπλο του αφέτη παίρνει περισσότερο για να φθάσει στους αθλητές που αρχίζουν από τις εξωτερικές διαδρομές από όσο στους ανταγωνιστές τους στο εσωτερικό. Τώρα μια νέα μελέτη προτείνει ότι οι αθλητές που ξεκινούν πλησιέστερα στο όπλο έχουν ένα άλλο πλεονέκτημα: η ένταση του πυροβολισμού τους ...ξυπνά κι έτσι αρχίζουν να τρέχουν γρηγορότερα. Μαζί, αυτές οι πρόσθετες ωθήσεις μπορούν να ανέλθουν σε περισσότερο από δέκατο ενός δευτερολέπτου σε μερικές κούρσες, το οποίο είναι αρκετό για να κάνει τη διαφορά μεταξύ του χρυσού και του ασημένιου μεταλλίου.

Άδικο πλεονέκτημα;

Ο ήχος από το πιστόλι του αφέτη μπορεί να χρειαστεί 150 χιλιοστά του δευτερολέπτου περισσότερα για το ταξίδι προς τους δρομείς στις εξωτερικές διαδρομές στους αγώνες, όπως η σκυταλοδρομία 4 x 100, όπου οι αρχικές θέσεις των δρομέων είναι τοποθετημένες κλιμακωτά. Για να διορθώσουν για αυτήν την αδικία, σε πολλά σημαντικά αθλητικά γεγονότα, οι διοργανωτές μεταδίδουν ραδιοφωνικά έναν τόνο έναρξης μέσω των μεγάφωνων που βρίσκονται ακριβώς πίσω από το βατήρα κάθε δρομέα, έτσι ώστε κάθε δρομέας να ακούσει την έναρξη ακριβώς στον ίδιο χρόνο.

Στους πιο σημαντικούς αγώνες χρησιμοποιείται ένα "σιωπηλό πυροβόλο όπλο", όπου το πυροβόλο όπλο του εκκινητή χρησιμεύει μόνο να προκαλέσει τον ήχο έναρξης. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες, εντούτοις, ακόμα χρησιμοποιείται ένα "δυνατό πυροβόλο όπλο" που παράγει τον παραδοσιακό πυροβολισμό.

Διάφορες μελέτες δείχνουν ότι αυτός ο ήχος δίνει σε μερικούς δρομείς ένα άδικο πλεονέκτημα. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα (1996) και της Αθήνας (2004), οι δρομείς στις εξωτερικές διαδρομές στους αγώνες σκυταλοδρομίας ήταν πιο αργοί από τους βατήρες από τους δρομείς στις εσωτερικές διαδρομές. Στην πραγματικότητα, η καθυστέρηση κάθε διαδρομής στην έναρξη ήταν ακριβώς αυτό που θα προβλέπατε εάν οι δρομείς αποκρίνονταν στον ήχο του πυροβόλου όπλου, λεεί ο Jesus Dapena, ένας επιστήμονας βιο-μηχανικήες στο πανεπιστήμιο της Indiana στο Bloomington.

Οι δρομείς στην όγδοη (τελευταία) διαδρομή έφυγαν από τους βατήρες κατά μέσον όρο περίπου 150 χιλιοστά του δευτερολέπτου μετά από τους δρομείς στην πρώτη διαδρομή, λέει ο Dapena. Μια χρονική καθυστέρηση αυτού του μεγέθους μεταφράζεται σε διαφορά περίπου ενός μέτρου στη γραμμή τέρματος.

«Αυτό αποτελεί μεγάλο μειονέκτημα για έναν αθλητή που δεν μπορεί να αντέξει το παραμικρό μειονέκτημα", λέει ο Kevin Tyler, διευθυντής του Καναδικού κέντρου στίβου στο πανεπιστήμιο Alberta στο Έντμοντον, το οποίο προπονεί μερικούς από τους δρομείς του Καναδά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Στην πραγματικότητα, αναφέρει ο Tyler, η επίδραση μπορεί να είναι μεγαλύτερη από αυτή, επειδή οι δρομείς αγχώνονται και τρέχουν χειρότερα όταν αντιλαμβάνονται ότι είχαν μια κακή εκκίνηση.

Η ηχηρότητα του όπλου είναι ένα δεύτερο πρόβλημα. Ο David Collins, νευροεπιστήμονας στο πανεπιστήμιο Alberta, και οι συνάδελφοί του πρόσφατα διαπίστωσαν ότι τόσο οι εκπαιδευμένοι δρομείς, όσο και η ανεκπαίδευτοι εθελοντές στο πείραμά τους, ξεκίνησαν περίπου 18 χιλιοστά του δευτερολέπτου γρηγορότερα, όταν ο ήχος έναρξης ήταν 120 decibels απ' ό,τι στα 80 decibels.

Ο δυνατότερος ήχος ήταν επίσης πιθανότερο να προκαλέσει πιο «ζωηρή» εκκίνηση, δίνοντας χρόνο αντίδρασης μικρότερο μέχρι 18 χιλιοστά του δευτερολέπτου. Αυτό δίνει ένα περαιτέρω πλεονέκτημα στους δρομείς στις εσωτερικές διαδρομές, οι οποίοι θα ακούσουν έναν δυνατότερο πυροβολισμό. "Πρέπει απλά να αντικαταστήσουν το δυνατό πυροβόλο όπλο," λέει ο Collins, "κι έπειτα όλα θα είναι εντάξει."

Νέοι επιχειρηματίες από τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν τη δυνατότητα να μαθητεύσουν σε εταιρείες έμπειρων επιχειρηματιών άλλων κρατών μελών, στο πλαίσιο του προγράμματος ERASMUS ΝΕΑΡΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ που ανακοίνωσε πρόσφατα η Γενική Διεύθυνση Επιχειρήσεων και Βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση της επιχειρηματικότητας, της διεθνοποίησης και της ανταγωνιστικότητας των νέων μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των νέων επιχειρηματιών που σκοπεύουν να ιδρύσουν ή, σε μικρότερο βαθμό, έχουν ιδρύσει πρόσφατα μια επιχείρηση.

Η τρέχουσα πρόσκληση απευθύνεται σε δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς, επιχειρήσεις και φορείς που προωθούν την επιχειρηματικότητα, όπως επιμελητήρια, κέντρα στήριξης επιχειρήσεων, επαγγελματικές ενώσεις, οργανισμούς εκπαίδευσης και κατάρτισης, κ.ά. Περιλαμβάνει δύο μέρη:

• α) Ευρωπαϊκές συμπράξεις για καλύτερη κινητικότητα των νέων επιχειρηματιών: η μέγιστη επιχορήγηση της ΕΕ ανέρχεται σε 140.000 ευρώ ανά έργο, ενώ η διάρκεια κάθε έργου δεν υπερβαίνει τους 18 μήνες

  β) Συντονισμός, υποστήριξη και δικτύωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ενέργεια (α): η μέγιστη επιχορήγηση της ΕΕ ανέρχεται σε 200.000 ευρώ ανά έργο. Η μέγιστη διάρκεια των έργων είναι 22 μήνες.

Η επιχορήγηση της ΕΕ δεν θα υπερβεί το 90% του συνόλου των επιλέξιμων δαπανών, ενώ όλα τα έργα θα πρέπει να ξεκινήσουν πριν από το τέλος του 2008. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τις αιτήσεις τους έως τις 20 Αυγούστου 2008. Περισσότερες πληροφορίες για τις κοινοπραξίες, τις επιλέξιμες δράσεις, κ.ά. είναι διαθέσιμες στο δικτυακό τόπο του προγράμματος.

Τα πουλιά έχουν μια "πετρωμένη" έκδοση του βασικού μορίου αρμόδιου για τις αυστηρές αλλεργικές αντιδράσεις στους ανθρώπους. Οι ερευνητές του King’s College στο Λονδίνο (KCL) ισχυρίζονται πως τα συμπεράσματά τους, που δημοσιεύονται στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Journal of Biological Chemistry, θα μπορούσαν να οδηγήσουν την αναζήτηση για μελλοντικές θεραπείες.

Το μόριο IgY στα πουλιά φαίνεται να είναι ένας αρχαίος πρόδρομος ενός παρόμοιου ανθρώπινου μορίου αποκαλούμενου IgE – ενός από τους ενόχους για την υπερδιέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος κατά τη διάρκεια των επεισοδίων άσθματος ή του αναφυλακτικού σοκ. Η ερευνητική ομάδα προσπαθεί να ανακαλύψει γιατί το IgE προκαλεί ένα τέτοιο πρόβλημα, ενώ το IgY όχι.

Ο Δρ Alex Taylor, ένας από τους ερευνητές, είπε: "Αυτό το μόριο είναι όπως ένα ζωντανό απολίθωμα - το να που ανακαλύπτει κανείς ότι έχει ένα αρχαίο παρελθόν είναι σαν να εμφανιστεί ένας κοιλάκανθος (αρχαίο είδος ψαριού) στη λίμνη στον κήπο σας. Με τη μελέτη του, μπορούμε να ακολουθήσουμε την εξέλιξη των αλλεργικών αντιδράσεων γυρνώντας τουλάχιστον 160 εκατ. χρόνια πριν."

Ο συνάδελφός του, Δρ Rosy Calvert, συμπλήρωσε: "Ξέρουμε ότι μέρος του προβλήματος με το IgE στους ανθρώπους είναι το ότι δεσμεύεται εξαιρετικά στενά στα λευκά αιμοσφαίρια, προκαλώντας μια υπερ-αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος και έτσι θελήσαμε να ανακαλύψουμε εάν το IgY κάνει το ίδιο πράγμα."

Οι δοκιμές εργαστηρίων τους αποκάλυψαν ότι δεν δεσμεύεται με τον ίδιο τρόπο, και μια πιο λεπτομερής σύγκριση θα μπορούσε να αποκαλύψει τις λεπτές διαφορές που εξηγούν γιατί, και ίσως ορίσει τους στόχους για τα νέα φάρμακα ή τις επεξεργασίες.

"Να τις σταματήσουμε πριν εκδηλωθούν"

Ο Δρ Brian Sutton, διευθυντής του εργαστηρίου όπου διεξάγεται η σχετική έρευνα, ανέφερε ότι ίσως το IgE εξελίχθηκε με το συγκεκριμένο τρόπο στα θηλαστικά για να αντιμετωπίσει μια ιδιαίτερη βακτηριακή απειλή στο παρελθόν. "Το πρόβλημα είναι ότι τώρα έχουμε καταλήξει με ένα αντίσωμα που μπορεί να είναι λίγο περισσότερο ενθουσιώδες και μας προκαλεί τα προβλήματα με προφανώς αβλαβείς ουσίες, όπως η γύρη και τα φυστίκια, οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν τις απειλητικές για τη ζωή αλλεργικές καταστάσεις."

Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας - ΕΙΚΤ (European Institute of Innovation and Technology - EIT) θα στεγαστεί στη Βουδαπέστη. Σε αυτήν την απόφαση κατέληξαν οι υπουργοί που σχετίζονται με την επιστήμη από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 18 Ιουνίου, επιλέγοντας την πρωτεύουσα της Ουγγαρίας ανάμεσα από τέσσερις άλλες υποψηφιότητες. Η κυβέρνηση της Ουγγαρίας επικρότησε τη συμφωνία, αναφέροντας ότι αποτελεί σημαντική επιτυχία για τη χώρα.

Η υπουργός Ανώτατης Παιδείας της Σλοβενίας, Mojca Kucler Dolinar, ως προεδρεύουσα του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας, δήλωσε πολύ ικανοποιημένη από τις προσπάθειες και την προσήλωση των κρατών-μελών στο κοινό όφελος. «Τόσο η Σλοβενική προεδρία, όσο κι εγώ προσωπικά, έχουμε καταβάλει μεγάλες προσπάθειες να επιταχύνουμε τη διαδικασία επιλογής και τώρα τις βλέπουμε να αποδίδουν. Το ΕΙΚΤ θα μετατραπεί σε ένα σύμβολο του συνδυασμού της έρευνας και των δυνατοτήτων καινοτομίας στην Ευρώπη και η αρχή της λειτουργίας του θα ορίσει ένα ορόσημο στην ιστορία της πολιτικής στην Ευρωπαϊκή έρευνα».

Συνεχίζοντας, η κα Kucler Dolinar πρόσθεσε ότι «αναλάβαμε μεγάλη ευθύνη και παράλληλα μια μεγάλη ευκαιρία, την οποία εκμεταλλευτήκαμε για να ορίσουμε ένα πλαίσιο ολοκλήρωσης του δυναμικού έρευνας, επιχειρηματικότητας και εκπαίδευσης στην Ευρώπη. Τώρα που ορίσαμε πού θα βρίσκεται η βάση του ινστιτούτου και με τον ορισμό του κατευθυντήριου οργάνου, θα πληρούνται όλες οι συνθήκες για να ζωντανέψει το έργο του ΕΙΚΤ και να μπορέσει αυτό να ανταποκριθεί στο στόχο του».

Ο Ευρωπαίος επίτροπος, José Manuel Barroso, συνεχάρη την Ουγγαρία αναφέροντας ότι «αυτό είναι ένα ακόμα αποτέλεσμα της μακράς παράδοσης της Ουγγαρίας στην αριστεία στην εκπαίδευση, την έρευνα και την καινοτομία. Ο ορισμός της έδρας του ΕΙΚΤ στη Βουδαπέστη αντικατοπτρίζει την επιβράβευση για αυτό το τρίγωνο αρετών της γνώσης».

Οι άλλες υποψηφιότητες για την έδρα του ΕΙΚΤ ήταν το Wroclaw (Πολωνία), το Sant Cugat del Vallès κοντά στη Βαρκελώνη, η Ιένα (Γερμανία), και η κοινή υποψηφιότητα από τη Bratislava (Σλοβακία) και τη Βιέννη. Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο επίτροπο, η διαδικασία «αντανακλά το στρατηγικό και οικονομικό ενδιαφέρον των κρατών-μελών σε αυτό για αυτό το φιλόδοξο εγχείρημα. Συγχαίρω τη Βουδαπέστη και τις Ουγγρικές αρχές για τον ορισμό, ο οποίος σίγουρα θα αναβαθμίσει το Ευρωπαϊκό προφίλ της χώρας και της πρωτεύουσάς της».

Ο Ευρωπαίος επίτροπος για την Παιδεία, την Εκπαίδευση, τον Πολιτισμό και τη Νεολαία, Ján Figel', σχολίασε: «η μοναδικότητα του ΕΙΚΤ έγκειται στο ότι προωθεί μαζικά την αριστεία στην επιχειρηματικότητα, την έρευνα και την ανώτατη εκπαίδευση, μεγιστοποιώντας πιθανές συνέργιες και τη διάδοση των ιδεών από όλα τα τμήματα του ‘τριγώνου της γνώσης’. Αυτό είναι πολύ σημαντικό ώστε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του 21ου αιώνα».

Όταν οι υπουργοί συνήλθαν στο τέλος Μαΐου, η λήψη απόφασης έπρεπε να αναβληθεί λόγω του βέτο που άσκησε η Πολωνία στην ομόφωνη απόφαση ορισμού της Βουδαπέστης. Παρόλα αυτά, οι υπουργοί συμφώνησαν στα κριτήρια επιλογής, δηλαδή στο γεγονός ότι η έδρα θα οριζόταν σε ένα από τα νεότερα κράτη-μέλη και στο οποίο δε στεγάζεται ήδη κάποια Ευρωπαϊκή υπηρεσία ή ινστιτούτο – η Βουδαπέστη ήταν η μόνη υποψηφιότητα που πληρούσε αυτά τα κριτήρια. Η Σλοβενική προεδρία είχε καταστήσει σαφές ότι θα έκανε κάθε προσπάθεια να φτάσει σε συναίνεση με όλα τα κράτη-μέλη πριν παραδώσει την προεδρία στη Γαλλία στον τέλος Ιουνίου.