openscience

Με τη σκιά του πυρηνικού ολέθρου να πλανάται ακόμα πάνω από την Ιαπωνία, ο σεισμός και το τσουνάμι της 11ης Μαρτίου ξύπνησαν όλους τους εφιάλτες, θυμίζοντας πόσο ανήμπορος μπορεί να είναι ο άνθρωπος όταν βρεθεί αντιμέτωπος με τις δυνάμεις της φύσης. Τι συνέβη και τι μπορεί να σημαίνει η εμπειρία της Ιαπωνίας για την Ευρώπη; Ο πρώην διευθυντής του σεισμολογικού ινστιτούτου του αστεροσκοπείου Αθηνών και σήμερα ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, κ. Γ. Σταυρακάκης, δέχθηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις του δικτυακού τόπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

ΕΚ: Τι ακριβώς συνέβη στην Ιαπωνία;

ΓΣ: Ο σεισμός της 11ης Μαρτίου σημειώθηκε σε μια περιοχή βορειοδυτικά της Ιαπωνίας όπου οι τεκτονικές πλάκες του Ειρηνικού και της Βορείου Αμερικής συγκλίνουν με ταχύτητα περίπου 80 χιλιοστών το χρόνο, μια τεράστια ταχύτητα εξ αιτίας της οποίας συσσωρεύονται αντιστοίχως τεράστιες τεκτονικές τάσεις στο εσωτερικό της Γης.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ιαπωνία χτυπιέται από σφοδρότατο σεισμό, αυτός όμως είχε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και κυρίως το ότι για πρώτη φορά η καταστροφή οφείλεται όχι τόσο στο σεισμό όσο σε ένα δευτερογενές φαινόμενο, το τσουνάμι, το οποίο δημιουργήθηκε από τον σεισμό. Μάλιστα οι συνέπειες ήταν τόσο δραματικές λόγω της μεγάλης ταχύτητας του κύματος το οποίο χτύπησε την ακτή μέσα σε μόλις δεκαπέντε λεπτά από την κύρια δόνηση. Τούτο ενώ το ιαπωνικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης λειτούργησε άψογα και είχε προειδοποιήσει για τον κίνδυνο. Ο χρόνος όμως ήταν πολύ λίγος.

Το άλλο που έχει προκύψει εκ των υστέρων είναι πως τέσσερις σεισμοί μεγέθους άνω των 6 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που είχαν προηγηθεί δύο ημέρες νωρίτερα αποτελούσαν προσεισμούς. Δυστυχώς όμως η επιστήμη μας δεν είναι ακόμα σε θέση να αξιοποιήσει τέτοια φαινόμενα στο βαθμό που θα έπρεπε και να αντιληφθεί ότι ένα σεισμικό γεγονός είναι, στην πραγματικότητα προσεισμός.

ΕΚ: Ήταν μεμονωμένο γεγονός ή μπορεί να συνδεθεί με καταστροφές που προηγήθηκαν όπως της Νέας Ζηλανδίας ή που ενδεχομένως θα ακολουθήσουν;

ΓΣ: Όταν μιλάμε για σεισμούς σε τέτοια μεγέθη δεν μιλάμε για σημειακό επίκεντρο αλλά για ρηξιγενή ζώνη με μήκος περίπου 300 χιλιομέτρων και πλάτος 100 χιλιομέτρων. Σε αυτή τη ζώνη θα εμφανισθούν όλοι οι μετασεισμοί οι οποίοι θα διαρκέσουν μήνες ολόκληρους. Ο δε ισχυρότερος μετασεισμός μπορεί να είναι μέχρι και μία μονάδα μικρότερος από τον κύριο σεισμό.

Σε ότι αφορά την αλληλεπίδραση με άλλες περιοχές, αυτό είναι κάτι το οποίο παρουσιάζει μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον. Ήδη υπάρχει κατανόηση του πώς τα σεισμικά κύματα επηρεάζουν τη μηχανική ισορροπία άλλων ρηγμάτων ή ακόμα του πώς λειτουργούν μηχανισμοί με τους οποίους ο σεισμός μεταδίδεται κατά μήκος του ιδίου ρήγματος για παράδειγμα με τη λεγόμενη "μετανάστευση" του επίκεντρου.

Ωστόσο αυτό δεν μεταφράζεται σε δυνατότητα πρόγνωσης γιατί ακόμα δεν είμαστε σε θέση να προβλέψουμε χρονικά πότε η αλληλεπίδραση αυτή θα αποδώσει σεισμό κάπου αλλού.

ΕΚ: Στην Ευρώπη πρέπει να ανησυχούμε;

ΓΣ: Εδώ δεν είναι τόσο τραγικά τα πράγματα αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εφησυχάζουμε. Ο εγκέλαδος έχει δύο φίλους: τον εφησυχασμό πριν χτυπήσει και τον πανικό μετά.

Στην Ευρώπη όμως οι ταχύτητες σύγκλισης, για παράδειγμα της Αφρικανικής πλάκας κάτω από την πλάκα του Αιγαίου, είναι πάρα πολύ μικρές σε σχέση με αυτήν που προανέφερα στη συγκεκριμένη περιοχή της Ιαπωνίας. Έτσι στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, την πλέον σεισμογενή περιοχή της Ευρώπης (με πλέον εκτεθειμένες την Ελλάδα και την Ιταλία), είναι εξαιρετικά σπάνια η εκδήλωση σεισμών με μέγεθος άνω των 6 έως 7 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ.

Στη βορειοδυτική και κεντρική Ευρώπη οι σεισμοί είναι κατά κανόνα πολύ μικρού μεγέθους. Να σημειώσουμε όμως ότι ο ισχυρός σεισμός του Κόμπε στην Ιαπωνία, το 1995, χτύπησε μια περιοχή που θεωρείτο χαμηλής έως μέτριας σεισμικότητας. Για το λόγο αυτό και οι περιοχές χαμηλής σεισμικότητας χρήζουν επιστημονικής παρακολούθησης. Στη φύση δεν μπορεί ποτέ να πει κανείς απόλυτα "όχι", αλλά πρέπει να ζούμε με ένα ρεαλισμό. Μέχρι σήμερα τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι το ενδεχόμενο ενός γιγαντιαίου σεισμού στην Ευρώπη είναι πάρα πολύ μικρό έως απίθανο .

ΕΚ: Δεν δικαιολογείται δηλαδή στην Ευρώπη ένας "πυρηνικός πανικός" λόγω σεισμού;

ΓΣ: Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Όταν μιλάμε π.χ. για την Τουρκία ή για άλλες σεισμογενείς περιοχές, ο σεισμός θα πρέπει να είναι το μοναδικό κριτήριο στην κατασκευή ή όχι πυρηνικού σταθμού. Αλλά για να μιλήσουμε για ισχυρό σεισμό στη Γερμανία, μάλλον θα πρέπει να αναθεωρήσουμε όλη τη σεισμική ιστορία της Γης. Κάθε χώρα θα πρέπει να εξετάσει με αυστηρότητα και να λάβει σοβαρά υπ' όψιν τους φυσικούς κινδύνους από τους οποίους απειλείται.

Η ερευνητική ομάδα του Δρ. Παντελή Γεωργίου, λέκτορα στη Σχολή Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών και υπεύθυνου του Εργαστηρίου Bio-inspired Metabolic Technology στο Πανεπιστήμιο Imperial του Λονδίνου, σχεδίασε και δοκιμάζει ήδη σε ασθενείς ένα ολοκληρωμένο κύκλωμα που λειτουργεί σαν αντλία ινσουλίνης και γλυκογόνου, ρυθμίζοντας τη γλυκόζη στο αίμα διαβητικών ασθενών – κάτι σαν ψηφιακό πάγκρεας.

Η λειτουργία του ανθρώπινο οργάνου βασίζεται κυρίως σε δύο είδη κυττάρων: τα β-κύτταρα, για την παραγωγή και έκκριση ινσουλίνης όταν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα είναι αυξημένα, και τα α-κύτταρα που εκκρίνουν μια ορμόνη που ονομάζεται γλυκαγόνη όταν η γλυκόζη του αίματος είναι σε χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τον Δρ. Γεωργίου, το ολοκληρωμένο κύκλωμα που κατασκεύασε η ομάδα του προσομοιώνει και τις δύο αυτές λειτουργίες με μια βιο-μιμητική προσέγγιση, πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα από τις συνηθισμένες μεθόδους που παρέχουν μόνο ινσουλίνη.

Ο Δρ. Γεωργίου και οι συνεργάτες του θα ξεκινήσουν φέτος μια μικρής κλίμακας κλινική δοκιμή, χρησιμοποιώντας μια συσκευή που ελέγχεται από το ολοκληρωμένο αυτό κύκλωμα σε δέκα ασθενείς σε νοσοκομεία του Λονδίνου. Σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 1, το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται και σκοτώνει τα β-κύτταρα, προκαλώντας αύξηση στη γλυκόζη στο αίμα των ασθενών, ενώ με το πέρασμα των χρόνων, τα α-κύτταρα αρχίζουν και αυτά να υπολειτουργούν. Έτσι, οι ασθενείς κινδυνεύουν από περιστατικά υπογλυκαιμίας, τα οποία θα αντιμετωπίζονταν από τα α-κύτταρα σε έναν υγιή οργανισμό. Παρατεταμένες περίοδοι χαμηλών επιπέδων σακχάρων στο αίμα μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντικά προβλήματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα των ασθενών, αφού οδηγούν σε ανεπαρκή τροφοδοσία του εγκεφάλου με γλυκόζη, ενώ μακροπρόθεσμα μπορεί να φθείρουν και την καρδιά, τα νεφρά και τα μάτια του ασθενούς. Για να ελαχιστοποιήσουν αυτά τα αποτελέσματα, οι ερευνητές του Imperial College προσπαθούν να αναπαράγουν την ηλεκτροφυσιολογία και των δύο τύπων κυττάρων, παράγοντας ένα, κατά το δυνατόν, πιστό ηλεκτρονικό αντίγραφο του παγκρέατος.

Η συσκευή αποτελείται από έναν ηλεκτροχημικό αισθητήρα που τρυπά το δέρμα, το ολοκληρωμένο κύκλωμα που μοντελοποιεί τη λειτουργία των δύο τύπων κυττάρων και δύο μικρές αντλίες που φέρει ο ασθενής, μια για κάθε ορμόνη. Κάθε πέντε λεπτά, ο αισθητήρας μετρά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα του ασθενούς – αν εντοπιστούν ανεβασμένα επίπεδα, το κύκλωμα ενεργοποιεί ένα μικρό κινητήρα που πιέζει μια σύριγγα που χορηγεί ινσουλίνη υποδόρια, μέχρι οι μετρήσεις να υποχωρήσουν σε φυσιολογικά επίπεδα. Αντίστοιχα, αν η μέτρηση είναι μειωμένη, επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία, αλλά με την αντλία γλυκαγόνης.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι οι μηχανισμοί ελέγχου του ολοκληρωμένου κυκλώματος έχουν σχεδιαστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να μιμούνται τις πολύ διαφορετικές συμπεριφορές των δύο τύπων κυττάρων. Ένα α-κύτταρο δρα απότομα, εκκρίνοντας γλυκαγόνη μέσω απότομων αυξομειώσεων στο ηλεκτρικό δυναμικό στην κυτταρική του μεμβράνη, όταν η γλυκόζη είναι σε χαμηλά επίπεδα, κάνοντας το συκώτι να εκκρίνει ποσότητες γλυκόζης που είναι αποθηκευμένη σε αυτό – όσο τα επίπεδα γλυκόζης πέφτουν, τόσο οι εκκρίσεις γλυκαγόνης γίνονται πιο συχνές και απότομες.

Αντίθετα, οι ηλεκτρικές αυξομειώσεις στην κυτταρική μεμβράνη ενός β-κυττάρου έχουν τη μορφή ριπής, που διακόπτεται από περιόδους ηρεμίας που μπορεί να κρατήσουν δευτερόλεπτα ή ακόμα και λεπτά. Όταν η συγκέντρωση γλυκόζης στο αίμα είναι αυξημένη, η ηλεκτρική δραστηριότητα παραμένει αυξημένη για μεγαλύτερα διαστήματα, οδηγώντας στην έκκριση περισσότερης ινσουλίνης.

Μια αντίστοιχη διπλή αντλία είχε ανακοινωθεί τον Απρίλιο του 2010 από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και την ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Harvard. Η διαφορά είναι ότι εδώ οι ερευνητές προσπαθούν να μιμηθούν με μεγαλύτερη πιστότητα τη λειτουργία του παγκρέατος, ενώ στην προηγούμενη προσπάθεια, η έμφαση ήταν στην πρόβλεψη της ανάγκης για έκκριση της κατάλληλης ορμόνης. Αν η αρχική κλινική δοκιμή στο Imperial είναι επιτυχημένη, θα ακολουθήσει δοκιμή μεγαλύτερης έκτασης και σε πιο δύσκολες περιπτώσεις ασθενών.

Μπορούμε σήμερα να «ακούσουμε» μία εφημερίδα ή ένα περιοδικό; Τι είναι στα αλήθεια τα Ακουστικά και τα Ηλεκτρονικά Βιβλία; Πώς σχεδιάζονται; Πόσο ευχάριστη, χρήσιμη και ψυχαγωγική μπορεί να είναι η παρακολούθησή τους, από το σύνολο των πολιτών, αν ενταχθούν σωστά οι πληροφορίες;

Πως οργανώνεται και παρουσιάζεται μια εκδήλωση με την οποία θα έχουν τη δυνατότητα να την παρακολουθήσουν όλοι οι πολίτες;

Οι νέες τεχνολογίες δίνουν νέες δυνατότητες και μορφές στα ΜΜΕ, τους εκδοτικούς οίκους και κυρίως στην εκπαίδευση και αυτό είναι το θέμα στην εκδήλωση που διοργανώνουν το Ίδρυμα Ευγενίδου και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών, την Τρίτη 15 Μαρτίου 2011 και ώρα 19:00- 21:00 στο Αμφιθέατρο του Ιδρύματος Ευγενίδου (Λεωφ. Συγγρού 387, Π. Φάληρο) με τίτλο: "Ενημέρωση και Εκπαίδευση Προσβάσιμη σε όλους: Το παράδειγμα των ακουστικών βιβλίων".

Η εκδήλωση περιλαμβάνει δύο μέρη και μια …εναρκτήρια έκπληξη:

ΜΕΡΟΣ Α: Παρουσίαση των Αποτελεσμάτων: «Δημοσιογραφικό Εργαστήρι: Ψηφιακή εποχή και πρόσβαση στα ΜΜΕ από το σύνολο των πολιτών»

ΜΕΡΟΣ Β: Πολυμεσική παρουσίαση του ακουστικού βιβλίου «Ο Δρόμος του Φεγγαριού» του Όμηρου Αβραμίδη.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

Μέρος Α / Ομιλητές

• Σταμάτης Νικολόπουλος, Δημοσιογράφος, Πρόεδρος ΠΟΕΣΥ- «Η επιμόρφωση των δημοσιογράφων στα Νέα Μέσα».
• Αθηνά Χατζούλη, Επίκουρη Καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Ομαδική Αναλύτρια- «Δημοσιογραφικό Εργαστήρι: Ψηφιακή εποχή και πρόσβαση στα ΜΜΕ από το σύνολο των πολιτών».
• Γιώργος Κουρουπέτρογλου, Αναπληρωτής Καθηγητής τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Υπεύθυνος Μονάδας Προσβασιμότητας Φοιτητών με Αναπηρία- «Προσβασιμότητα στα ψηφιακά ακουστικά βιβλία».
• Πελαγία Ι. Παπανικολάου, Δικηγόρος, Υποψήφια Διδάκτωρ Εγκληματολογίας Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών. Πάρεδρος Μέλος της Επιτροπής Προσβασιμότητας του Πανεπιστημίου Αθηνών ως εκπρόσωπος των Φοιτητών/τριών με Προβλήματα Όρασης- «Σχεδιάζοντας ένα Ψηφιακό Βιβλίο για Όλους τους Αναγνώστες: Νομοθετικό Πλαίσιο - Προβληματισμοί και Προοπτικές»
• Ηλίας Θανάσης, Πρόεδρος Συλλόγου Τεχνολογικής Ανάπτυξης Τυφλών- «Η χρήση των νέων τεχνολογιών από τα ΑμεΑ».
• Νατάσα Μποζίνη, Δημοσιογράφος, Μέλος του Δ.Σ και της επιτροπής Νέων Τεχνολογιών της ΠΟΕΣΥ – «Η εφαρμογή ΄΄καλών πρακτικών΄΄ προσβασιμότητας στην ενημέρωση και την ψυχαγωγία. Το παράδειγμα στο σχεδιασμό και τις δημόσιες παρουσιάσεις του ακουστικού βιβλίου «Ο Δρόμος του Φεγγαριού».

Μέρος Β: Οπτικοακουστική παρουσίαση, ανάγνωση αποσπασμάτων του Audiobook: «Ο Δρόμος του Φεγγαριού» παραγωγής Studio Amid, σε πρωτότυπη μουσική Μιχάλη Αβραμίδη και σχόλια των συντελεστών - Ο συγγραφέας και αφηγητής της ακουστικής έκδοσης Όμηρος Αβραμίδης περιγράφει την εμπειρία του.

Για την έκδοση θα μιλήσει ο σκηνοθέτης Γιώργος Κορδέλλας που έγραψε τους στίχους στο ομότιτλο τραγούδι και το ερμήνευσε η Φωτεινή Δάρρα. Αποσπάσματα του βιβλίου θα διαβάσει ο ηθοποιός Κρατερός Κατσούλης.

Τη βραδιά θα συντονίσει η δημοσιογράφος, μέλος του Δ.Σ της ΠΟΕΣΥ και Concept maker του ακουστικού βιβλίου Νατάσα Μποζίνη. Η βραδιά θα ολοκληρωθεί με συζήτηση στο πλαίσιο καθιέρωσης -σχετικών με την τυποποίηση –φόρουμ, ανοικτών και στους μη ειδικούς. Η είσοδος είναι ελεύθερη, απαραίτητη είναι η δήλωση συμμετοχής στα τηλέφωνα 210 9469631 και 632.

Το Ίδρυμα Ευγενίδου είναι προσβάσιμο σε ΑμεΑ, όπως και όλες οι ενημερωτικές πληροφορίες της εκδήλωσης. Το ενημερωτικό υλικό θα υπάρχει σε έντυπη, σε ηχητική μορφή και γραφή Braille και θα είναι διαθέσιμο μία ώρα πριν την έναρξη της εκδήλωσης. Έχει προβλεφθεί διερμηνεία στη νοηματική γλώσσα.

Όλες οι ηχητικές πληροφορίες του ακουστικού βιβλίου είναι διαθέσιμες και στον πολυμορφικό κόμβο www.blind.gr. Το ενημερωτικό υλικό για την εκδήλωση μπορείτε να το ακούσετε στην φωνητική πύλη του κόμβου στο τηλέφωνο: 210 5226600.

Τα κράτη μέλη πρέπει να διατηρήσουν το δικαίωμα να περιορίζουν ή και να απαγορεύουν την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων ειδών στο έδαφός τους, εφ' όσον εγκριθεί έκθεση επί της πρότασης κανονισμού για τα "μεταλλαγμένα", με εισηγήτρια τη Γαλλίδα ευρωβουλευτή των Σοσιαλιστών Corinne Lepage, η οποία δέχθηκε να απαντήσει στις ερωτήσεις του δικτυακού τόπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

ΕΚ: Γιατί κρίθηκε απαραίτητη η τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας;

CL: "Την πρωτοβουλία της τροποποίησης δεν είχε το Κοινοβούλιο αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία ενήργησε αντιλαμβανόμενη ότι, υπό την πίεση της κοινής τους γνώμης, πολλά κράτη μέλη δεν επιθυμούν την καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων οργανισμών στο έδαφός τους. Πρόκειται έτσι για μια μικρή χειρονομία προς όλους τους συμπολίτες μας που είναι αντίθετοι με την καλλιέργεια των μεταλλαγμένων."

ΕΚ: Σύμφωνα με έρευνα του ευρωβαρόμετρου, οι Ευρωπαίοι δεν εμπιστεύονται τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Ο κανονισμός σε τι θα αλλάξει την καθημερινή μας ζωή;

CL: "Θα επιτρέψει σε όσα κράτη μέλη το επιθυμούν άρα σε όσα οι πολίτες το επιβάλλουν στις κυβερνήσεις τους, να μην επιτρέψουν την καλλιέργεια τροποποιημένων ειδών. Σήμερα όσα κράτη αντιστέκονται, ιδίως η Αυστρία και η Ουγγαρία το κάνουν κατά παράβασιν της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Εκείνο που ζητά ο κόσμος είναι να μπορεί να διαλέξει να μην καταναλώνει μεταλλαγμένα. Για να είναι όμως αυτό δυνατό θα πρέπει να υπάρχει πλήρης διαχωρισμός των εδαφών στα οποία καλλιεργούνται μεταλλαγμένα από εκείνα στα οποία δεν καλλιεργούνται και ο νέος κανονισμός θα νομιμοποιήσει ακριβώς αυτό."

ΕΚ: Έχετε, ως εισηγήτρια, κάνει αλλαγές στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής;

CL: "Ναι έχω προτείνει αλλαγές στην κατεύθυνση της καλύτερης νομικής διασφάλισης τους κανονισμού γιατί το νομοσχέδιο, όπως κατατέθηκε από την Επιτροπή παρουσιάζει νομικά κενά και συγκεκριμένα δεν παρέχει καμία αιτιολόγηση. ΜΕ τη δική μου παρέμβαση εισήχθη πλήρης και συγκεκριμένη αιτιολόγηση που θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να απαγορεύουν την καλλιέργεια τέτοιων ειδών στο έδαφός τους χωρίς να καταργεί το κοινοτικό σύστημα αξιολόγησης της ασφάλειάς τους."

Τη Δευτέρα 28 Φεβρουαρίου 2011, στην αίθουσα Cotsen Hall της Γενναδείου Βιβλιοθήκης (Σουηδίας 61, Κολωνάκι), θα πραγματοποιηθεί το δεύτερο debate της Intelligence Squared Greece, σε συνεργασία με το British Council. Το debate έχει θέμα "Η ανέγερση μουσουλμανικού τεμένους στην Αθήνα μόνο καλό μπορεί να κάνει" και ξεκινάει στις 19:00 και ολοκληρώνεται στις 21:00.

Κρατήσεις Θέσεων: Η είσοδος είναι ελεύθερη με απαραίτητη την κράτηση θέσεων. Για κρατήσεις μπορείτε να στείλετε email με τα στοιχεία σας στο tickets@iq2.gr ή να επικοινωνείτε τηλεφωνικά στο 210-36.92.342

Η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρία Intelligence Squared Greece καθιερώθηκε το 2010 με σκοπό να συνεισφέρει στην ανύψωση του επιπέδου της συζήτησης των θεμάτων στην Ελλάδα και να παρέχει μια πλατφόρμα σοβαρής αντιπαράθεσης επάνω στα επίκαιρα και σημαντικά ζητήματα της κοινωνίας μας. Το συγκεκριμένο debate πραγματοποιείται στα πλαίσια του προγράμματος του British Council, Our Shared Europe (www.oursharedeurope.org).

Οι ομιλητές μέχρι στιγμής περιλαμβάνουν:

ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

• Tariq Ramadan, Καθηγητής Σύγχρονων Ισλαμικών Σπουδών, Oxford University
• Άννα Τριανταφυλλίδου, Ερευνήτρια Α’, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), Καθηγήτρια στο Robert Schuman Centre for Advanced Studies του European University Institute, Φλωρεντία
• Chadi Ayoubi, Δημοσιογράφος, ανταποκριτής του Al Jazeera στην Ελλάδα, ιδρυτής του www.islam.gr

ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

• Douglas Murray, Συγγραφέας και Διευθυντής του Κέντρου για την Κοινωνική Συνοχή στη Μεγάλη Βρετανία (Center for Social Cohesion)
• Melanie Phillips, Συγγραφέας των 'The World Turned Upside Down: The Global Battle over God, Truth and Power' και 'Londonistan'
• Δημήτρης Φλούδας, Moscow Institute for the Development of Financial Markets, Senior Associate at Hughes Hall, University of Cambridge

Συντονιστής
Σωτήρης Ρούσσος, Αν. Καθηγητής, Επικεφαλής του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

FRAME OF DEBATE (Πλαίσιο Αντιπαράθεσης):

Το όραμα της πολυπολιτισμικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να διέρχεται μεγάλη κρίση, ειδικά μετά και τις πρόσφατες –διάσημες πλέον- δηλώσεις της γερμανίδας καγκελαρίου Αν. Μέρκελ και του βρετανού πρωθυπουργού Ντ. Κάμερον πως «το πολυπολιτισμικό μοντέλο έχει αποτύχει».

Το ζήτημα που εγείρεται από τις δηλώσεις αυτές είναι πως οι μουσουλμάνοι της Ευρώπης δεν αποδέχονται ξεκάθαρα τις αξίες των δυτικών κοινωνιών στις οποίες ζουν και εργάζονται, όπως η ισότητα των φύλων και η δημοκρατία και άρα αδυνατεί να αφομοιωθεί. Από την άλλη πλευρά, οι εκπρόσωποι των μουσουλμανικών κοινοτήτων υποστηρίζουν πως μπορούν να αποκτήσουν μια ισχυρή εθνική ταυτότητα και πως η δύση οφείλει να σεβαστεί τις αξίες και τις παραδόσεις της θρησκείας τους και μην τους περιθωριοποιεί.

Τον Απρίλιο του 2010 ανακοινώθηκε η ανέγερση του τεμένους Αθηνών, χωρητικότητας περίπου 500 ατόμων, σε οικόπεδο που βρίσκεται στο Ναυτικό Οχυρό στο Βοτανικό. Το έργο θα εκτελεστεί με ελληνικά κρατικά κονδύλια, ενώ προσφορές από ξένους φορείς, κρατικούς ή μη, δε θα γίνουν δεκτές. Με απόφαση της υπουργού Παιδείας, διορίζεται επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο, δύο μέλη του οποίου προτείνονται από αναγνωρισμένα, έγκριτα μουσουλμανικά σωματεία, ενώ πέντε άτομα είναι Έλληνες κρατικοί λειτουργοί.

Οι μουσουλμάνοι στην Ελλάδα σήμερα εκτιμώνται περίπου στο 1 εκατομμύριο, ενώ στην Αθήνα μόνο 700.000 από τα 4.2 εκατομμύρια κατοίκους.

Καιρό τώρα υπάρχει η πολιτική θέληση για την έγκριση κατασκευής μουσουλμανικού τεμένους στην Αθήνα ώστε να παρέχει στη μουσουλμανική κοινότητα έναν επίσημο χώρο λατρείας, όμως ο συνεχώς αυξανόμενος αριθμός -κυρίως μουσουλμάνων- παράνομων μεταναστών στην Αθήνα σε συνδυασμό με την ολιγωρία του κράτους να αντιμετωπίσει επαρκώς το φλέγον αυτό ζήτημα έχει οδηγήσει σε ακραία κοινωνικά φαινόμενα όπως τα επεισόδια μεταξύ κατοίκων και μεταναστών στον Αγ. Παντελεήμονα, την κατάληψη της Νομικής Σχολής από μετανάστες και το ναζιστικό χαιρετισμό του προέδρου της ακροδεξιάς παράταξης ΄Χρυσή Αυγή΄στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Αθηναίων.

Οι απόψεις διίστανται ως προς το αν η ανέγερση του τεμένους στην περιοχή του Βοτανικού θα βοηθήσει να κατευναστούν τα ακραία αυτά φαινόμενα ή αν θα δημιουργήσει περαιτέρω κοινωνική πόλωση, συσπειρώνοντας μειοψηφικές ομάδες οι οποίες υποστηρίζουν αυτές τις πρακτικές.

Θα μπορέσει η Αθήνα μέσω της αναγνώρισης του αιτήματος της μουσουλμανικής κοινότητας να ανταπεξέλθει στο ιδιαίτερα σύνθετο έργο ένταξης της μειονότητας στον πληθυσμό της, ή θα θέσει τις βάσεις για περαιτέρω κοινωνική και θρησκευτική πόλωση;