openscience

Στο εβδομαδιαίο σεμινάριο Πληροφοριακών Συστημάτων του Τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Πανεπ. Αθηνών συζητιώνται πρόσφατα ερευνητικά αποτελέσματα και άλλη δραστηριότητα στον γενικότερο γνωστικό χώρο των βάσεων δεδομένων και γνώσεων, της εξόρυξης δεδομένων, των πολυμέσων, της διαχείρισης διαδικασιών και ροών εργασίας, και άλλων σχετικών θέματων. Όλοι όσοι έχουν συναφή ενδιαφέροντα (αλλά και όσοι δεν έχουν) είναι ευπρόσδεκτοι!

Όλες οι ομιλίες δίνονται στην Αίθουσα Συνεδριάσεων, Α56, Παρασκευή, 3:00μμ.

Το πρόγραμμα των ομιλιών

21 Ιανουαρίου (Παρασκευή, 3:00μμ)
Δρ. Ιωάννης Παλιόκας, "Introduction to Computer Game Programming"

28 Ιανουαρίου (Παρασκευή, 3:00μμ)
Δρ. Γιώργος Δρεττάκης (INRIA), "Four Challenges for Rendering: Theory, Data-Driven Simulation, Perception and Interaction"

2 Φεβρουαρίου (Τετάρτη, 3:00μμ)
Δρ. Γιώργος Καρυδάκης (ΕΠΙΣΕΥ/ΕΜΠ), "Συναισθηματική Υπολογιστική: Αναγνώριση και Σύνθεση Συναισθήματος"

3 Φεβρουαρίου (Πέμπτη, 3:00μμ)
Δρ. Μαρία Ρούσσου (Makebelieve), "Η Μελέτη της Αλληλεπίδρασης μεταξύ Ανθρώπου και Υπολογιστή σε Διαδραστικά Περιβάλλοντα Εμβύθισης"
Παρασκευή, 3:00μμ

4 Φεβρουαρίου (Παρασκευή, 3:00μμ)
Επ. Καθ. Βασίλης Κωστάκος (Πανεπ. της Μαντέιρα), "Ubiquitous Computing: Moving Interaction Beyond the Desktop (and into the City)"

Η έκθεση αυτοκινήτων του Ντιτρόιτ (North American International Auto Show - NAIAS) είναι μια από τις σημαντικότερες εκδηλώσεις στο χώρο της αυτοκινητοβιομηχανίας, που αναζητά την επόμενη μεγάλη αλλαγή στον τρόπο κίνησης των οχημάτων, για να αντιμετωπίσει την εξάρτηση από το πετρέλαιο και τις σχετικές οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Τα μοντέλα που παρουσιάστηκαν στην πόλη της πολιτείας του Μίσιγκαν, που είναι έδρα των παραδοσιακότερων δυνάμεων στο χώρο και πατρίδα του πρώτου αυτοκινήτου του Henry Ford, κερδίζοντας επάξια το προσωνύμιο “Motor City”, ήταν διαθέσιμα στο κοινό μετά τις 15 Ιανουαρίου (ο ειδικός τύπος πρωτοήρθε σε επαφή από τις 10 Ιανουαρίου) και για πρώτη φορά μετά το 2007 περιλαμβάνουν και μοντέλα της Porsche. Παράλληλα, η έκθεση περιελάμβανε και μια ενότητα με τίτλο "Smarter Living in Michigan", παρουσιάζοντας εναλλακτικές τεχνολογίες παραγωγής ενέργειας, όχι απαραίτητα σχετικές με τα αυτοκίνητα. Το βραβείο για τα μοντέλα προερχόμενα από τη Β. Αμερική απονεμήθηκε στο υβριδικό Chevrolet Volt, ενώ το Ford Explorer ανακηρύχθηκε σαν φορτηγό της χρονιάς.

Ο καθηγητής Paul Crutzen, νομπελίστας και ειδικός στη στοιβάδα του όζοντος έγινε διάσημος το 2006 με δημοσίευσή του στην οποία επιχειρηματολογεί υπέρ της ενεργού παρέμβασης στην ατμόσφαιρα, όπως με τη μαζική απελευθέρωση σωματιδίων θείου. για να αντιμετωπισθούν οι συνέπειες των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ο καθηγητής Crutzen επισκέφθηκε το ΕΚ στις 7 Δεκεμβρίου για σεμινάριο σχετικά με το μέλλον της πετρελαϊκής οικονομίας και δέχθηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις.

Ο καθηγητής Crutzen συμμετείχε σε σεμινάριο της Μονάδας Αξιολόγησης Επιστημονικών και Τεχνολογικών Επιλογών (STOA) του ΕΚ που εξέτασε τρόπους απογαλακτισμού της Ευρώπης από το πετρέλαιο. Ο πρόεδρός της, Paul Rübig, εξήγησε ότι η Ευρώπη οφείλει να ενσωματώσει την εξοικονόμηση ενέργειας στο πρόγραμμα Ευρώπη 2020 με ιδιαίτερη έμφαση στις μεταφορές.

ΕΚ: Μιλάτε για γεω-μηχανική.. Τι ακριβώς εννοείτε;

Paul Crutzen: Ως σύλληψη είναι εξαιρετικά απλή: η προσθήκη σωματιδίων στην ατμόσφαιρα θα βοηθήσει την αντανάκλαση της ηλιακής ακτινοβολίας. Πρόκειται για σωματίδια που μπορούν να δημιουργηθούν από την οξείδωση διοξειδίου του θείου ή ακόμα με τη χρήση σωματιδίου απλού θαλασσινού αλατιού σε χαμηλό υψόμετρο. Διάφορα προγράμματα είναι ήδη σε εξέλιξη. Δεν πρόκειται για κάποιο μυστικό, είναι αρχές που βασικά είναι γνωστές εδώ και τριάντα χρόνια όταν τις διατύπωσε ένας Ρώσος επιστήμονας. Εγώ απλώς τις υιοθέτησα και τις διατύπωσα με πιο επιστημονικό τρόπο.

ΕΚ: Δεν υπάρχουν κίνδυνοι;

Paul Crutzen: Βέβαια υπάρχουν και σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για ιδανική λύση. Ιδανικό θα ήταν να περιορίσουμε τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα αλλά αυτό είναι μια συζήτηση που συνεχίζεται χρόνια και χρόνια χωρίς να έχει γίνει κάτι και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να σκεφθούμε την απελευθέρωση σωματιδίων που μειώνουν τη θερμοκρασία.

Προς το παρόν περιοριζόμαστε στη δημιουργία θεωρητικών μοντέλων εξετάζοντας επίσης ενδεχόμενες παρενέργειες στη στοιβάδα του όζοντος. Για παράδειγμα η απελευθέρωση σωματιδίων ενδεχομένως θα εντείνει την απώλεια όζοντος και αυτό είναι προφανώς αποφευκτέο.

Όμως αν δεν θέσουμε υπό έλεγχο τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα τότε ίσως υποχρεωθούμε να πειραματισθούμε με την ενεργό μείωση της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας. Πάντως δεν βλέπω κάποιο μεγάλης κλίμακας πείραμα τέτοιου είδους μέσα στην ερχόμενη δεκαετία.

ΕΚ: Με άλλα λόγια πιστεύετε ότι οι προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών ρύπων θα αποτύχουν;

Paul Crutzen: Μα έχουν ήδη αποτύχει. Περισσότερο από απελπισία έγραψα το 2006 το άρθρο (για την ενεργό μείωση της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας) και δεν περίμενα να έχει τέτοια απήχηση.

ΕΚ: Μπορεί πράγματι να υπάρξει μέλλον χωρίς πετρέλαιο;

Paul Crutzen: Ελπίζω αλλά δεν είμαι αισιόδοξος…

Ερευνητές στη Γερμανία αναπτύσσουν νέα ηλεκτρονικά συστήματα που θα βοηθήσουν τις υποδομές ενέργειας να προσαρμοστούν στην αυξανόμενη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και θα μειώσουν τις απώλειες κατά τη μετάδοση. Η ομάδα Τεχνολογίας Ολοκληρωμένων Συστημάτων και Συσκευών του Ινστιτούτου Fraunhofer ανακάλυψε ότι μια αξιόπιστη πηγή ρεύματος είναι το κλειδί από την πλευρά των υποδομών, οι οποίες αποτελούνται από διάφορους μετασχηματιστές που μειώνουν την τάση, επιτρέποντας τις συσκευές να συνδεθούν στο δίκτυο. Σύμφωνα με τον καθηγητή Lothar Frey «τα δίκτυα μεταφορών και ισχύος θα επεκταθούν πιο έντονα λόγω της ηλεκτροκίνησης, όχι μόνο επειδή τα ηλεκτρικά οχήματα θα χρησιμοποιούν τον ηλεκτρισμό, αλλά και γιατί οι μπαταρίες τους θα χρησιμεύσουν και σαν μέσον αποθήκευσης για το δίκτυο. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα είναι ευρύτερα διαθέσιμες, με τη συνεισφορά ενέργειας και από τα νοικοκυριά».

Το ερευνητικό έργο DESERTEC αποσκοπεί στο να δαμάσει την ηλιακή και την αιολική ενέργεια στις ερήμους, κυρίως στη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Οι καταναλωτές θα χρησιμοποιούν την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια μέσω μεγάλου μήκους καλωδίων υψηλής τάσης ή ακόμα και υπόγειων. Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα στοιχεία και τα καλώδια που χρησιμοποιούνται προς το παρόν θα πρέπει να προσαρμοστούν στο μελλοντικό ενεργειακό μίγμα, εξασφαλίζοντας αξιοπιστία στη μεταφορά ενέργειας και τις ελάχιστες απώλειες. Μια πρόταση προς αυτήν την κατεύθυνση είναι να χρησιμοποιείται συνεχές ρεύμα για τις μεταφορές σε αποστάσεις πάνω από 500 χιλιόμετρα, οδηγώντας σε μείωση των απωλειών από 40% για το εναλλασσόμενο σε 7%, αλλά αυτό θα απαιτεί και περισσότερους σταθμούς με μετασχηματιστές για να μετατρέπεται η τάση στην εναλλασσόμενη που χρησιμοποιείται από τις οικιακές συσκευές.

Αυτοί οι μετασχηματιστές αναπτύσσονται από το Ινστιτούτο Fraunhofer, σε συνεργασία με τη Siemens Γερμανίας, χρησιμοποιώντας φτηνές κυψέλες ημιαγωγών, οι οποίες δε θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με τη συμβατική τεχνολογία μετάδοσης συνεχούς ρεύματος σε υψηλή τάση. Για να προστατευτούν οι κυψέλες από πιθανές βλάβες, που θα οδηγούσαν και σε δυσλειτουργία τον αντίστοιχο υποσταθμό, μια που οι κυψέλες είναι τοποθετημένες σε σειρά, οι ερευνητές αναπτύσσουν καινοτόμα υλικά και στοιχεία, ώστε να απαιτείται μελλοντικά λιγότερη ενέργεια για τη λειτουργία τους.

Η Γαλλία ετοιμάζεται να μπει στην ομάδα των χωρών που έχουν αναπτύξει ανθρωπόμορφα ρομπότ μεγέθους ενός ενήλικα. Η Aldebaran Robotics, γνωστή για το ύψους 50cm ρομπότ Nao, συνεργάζεται με μεγάλα ερευνητικά ιδρύματα της Γαλλίας έτσι ώστε να τελειοποιήσουν μέχρι το Μάρτιο το πρωτότυπο για ένα ρομπότ ύψους 1.4m με το κωδικό όνομα Romeo.
Σχεδιασμένο να βοηθά άτομα με αναπηρία ή μεγάλης ηλικίας στις καθημερινές τους ασχολίες, ο Romeo θα μπορεί να περπατά μέσα στο σπίτι του ιδιοκτήτη του, να φέρνει το φαγητό από την κουζίνα, να βγάζει έξω τα σκουπίδια και να συμπεριφέρεται σαν πιστός φίλος, ψυχαγωγώντας τον ιδιοκτήτη του και ενδιαφερόμενος για την υγεία του.
Με εκτιμώμενο κόστος γύρω στις 250.000 ευρώ, ο Romeo θα είναι αρχικά διαθέσιμος στους εταίρους του έργου και άλλους ερευνητές. Μια εξελιγμένη έκδοση θα διατεθεί στη συνέχεια σε νοσοκομεία και οίκους ευγηρίας, καθώς και σε ιδιώτες μέχρι το 2015. Η Aldebaran ισχυρίζεται ότι ο βάρους 40 κιλών Romeo θα ενσωματώνει μια σειρά από καινοτομίες, όπως εύκαμπτη σπονδυλική στήλη τεσσάρων σπονδύλων, αρθρωτά πόδια, εξωτερική «επιδερμίδα» που θα είναι σχετικά μαλακή, αλλά και ένα νέο είδος αισθητήρα που θα του επιτρέπει να ελέγχει τα πόδια του με μεγαλύτερη ασφάλεια, υπολογίζοντας τις δυνάμεις που εφαρμόζονται σε καθένα από τα άκρα του. Σύμφωνα, με το Bruno Maisonnier, ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της Aldebaran, οι χρήστες θα πρέπει να μπορούν να αλληλεπιδρούν με το Romeo χρησιμοποιώντας φυσική γλώσσα και κάνοντας χειρονομίες.
Το συνολικό έργο ξεκίνησε στις αρχές του 2009 από 13 εταίρους και έχει προϋπολογισμό 10 εκατ. ευρώ, τα μισά από τα οποία προέρχονται από κρατικές ενισχύσεις (τοπικές κυβερνήσεις, Γενική Διεύθυνση Ανταγωνιστικότητας, Βιομηχανίας και Υπηρεσιών, αλλά και το Δήμο του Παρισιού).