openscience

Το πόσιμο νερό είναι αναμφίβολα από τα πλέον θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου (και όχι μόνον) αλλά για δισεκατομμύρια αποτελεί ακόμα όνειρο, μερικές φορές άπιαστο. Περίπου 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους επειδή ήπιαν μολυσμένο νερό και 2,5 δισεκατομμύρια είναι εκείνοι που ζουν χωρίς στοιχειώδη ύδρευση και αποχέτευση ενώ πάνω από ένα δισεκατομμύριο δεν έχει πρόσβαση σε πόσιμο νερό.

Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση ΕΕ-ΑΚΕ (Αφρική-Καραϊβική-Ειρηνικός) στη Βουδαπέστη ζήτησε τη ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος καθώς στις αναπτυσσόμενες χώρες, το 70% των βιομηχανικών λυμάτων καταλήγει χωρίς καμία επεξεργασία σε λίμνες ποτάμια και θάλασσες, με τεράστια ρύπανση όχι μόνο από τη γεωργία και τη βιομηχανία αλλά και από αστικά λύματα. Τραγικός απολογισμός είναι να πεθαίνει ένα παιδί κάθε είκοσι δευτερόλεπτα αποκλειστικά λόγω προβλημάτων υγιεινής.

"Η ύπαρξη καλών υποδομών υγιεινής είναι το βασικότερο προαπαιτούμενο για την προστασία της υγείας", σημειώνει η εκ των εισηγητών του ΕΚ, Γερμανίδα ευρωβουλευτής του ΕΛΚ, Christa Klass. Το πρόβλημα, βέβαια, είναι ότι η δημιουργία τέτοιων υποδομών κοστίζει και πολλές χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού απλώς αδυνατούν να αντεπεξέλθουν, ακριβώς σε μία περίοδο στην οποία η εντεινόμενη και σε αυτές τις χώρες αστυφιλία κάνει το πρόβλημα ακόμα οξύτερο.

Στη συνεδρίασή της στη Βουδαπέστη, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του ΕΚ και των χωρών αυτών ζήτησε την κατασκευή τέτοιων υποδομών και κυρίως φρεατίων, σε πόλεις και χωριά στα οποία καταγράφεται ταχεία αύξηση του πληθυσμού, τη διανομή ταμπλετών χλωρίου για απολύμανση του πόσιμου νερού και, φυσικά, τη λήψη μέτρων για την προστασία των υδάτινων πόρων από την αστική, βιομηχανική και γεωργική ρύπανση.

Ένας από τους "στόχους της Χιλιετίας" που έχει θέσει η ΟΗΕ προς υλοποίηση μέχρι το 2015 είναι η μείωση κατά το ήμισυ του ανθρώπινου πληθυσμού που δεν έχει άμεση πρόσβαση σε πόσιμο νερό και η Fiona Hall των Φιλελευθέρων (Βρετανία) θυμίζει ότι "πρέπει να έχουν συνοχή οι πολιτικές μας: δεν μπορεί να προσυπογράφουμε τους Στόχους της Χιλιετίας και ταυτόχρονα να αφήνουμε τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξόρυξης να μολύνουν γιατί δεν τους επιβάλλουμε την εφαρμογή περιβαλλοντικών κανόνων και στις δραστηριότητές τους εκτός ΕΕ".

Αντιστοίχως κρίσιμη είναι η προστασία του τροπικού δάσους ειδικά σε ότι αφορά την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου με τον Bobbo Hamatoukour του Καμερούν να υπενθυμίζει ότι "αν δεν δώσουμε προσοχή στην κλιματική αλλαγή θα μείνουμε χωρίς νερό και το δάσος προστατεύει το νερό". Μάλιστα από το 2004 υπάρχει ειδικός οργανισμός ΑΚΕ-ΕΕ που έχει σα στόχο τη δημιουργία υποδομών στις φτωχότερες χώρες, με χρηματοδότηση 200 εκατομμυρίων ευρώ μέχρι το 2013.

Στο πλαίσιο του SAFER, ενός χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ ερευνητικού έργου, έχει αναπτυχθεί ένα πρωτοποριακό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για σεισμούς, το οποίο στηρίζεται στη χαμηλού κόστους τεχνολογία αισθητήρων η οποία χρησιμοποιείται στους αερόσακους των αυτοκινήτων. Ένα άλλο έργο, το DEWS, προετοίμασε το έδαφος για ένα νέο σύστημα προειδοποίησης το οποίο μείωσε κατά δύο τρίτα τον απαιτούμενο χρόνο για την ανίχνευση σεισμικού συμβάντος το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει το έναυσμα για τσουνάμι στην περιοχή του Ινδικού Ωκεανού, η οποία επλήγη πολύ σοβαρά το 2004. Στο πλαίσιο του DEWS αναπτύχθηκε επίσης ένα σύστημα συναγερμού με μηνύματα κειμένου για την μεγιστοποίηση του διαθέσιμου χρόνου διαφυγής των ατόμων. Οι επικεφαλής αυτών και άλλων πέντε καινοτόμων έργων, που χρηματοδοτεί η ΕΕ με στόχο τη σωτηρία ανθρώπινων ζωών όταν εκδηλώνονται σεισμοί και τσουνάμι, θα συμμετάσχουν σε ημερίδα με θέμα "Κίνδυνος από τσουνάμι στην Ευρώπη – Επιτεύγματα και μελλοντικές προοπτικές της έρευνας" που διοργανώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 20 Μαΐου στις Βρυξέλλες. Καθοριστική θα είναι η συμμετοχή του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής, δεδομένου ότι αυτό συντονίζει τις εργασίες για το Παγκόσμιο Σύστημα Συναγερμού και Συντονισμού σε περίπτωση Καταστροφών (GDACS). Θα αντιπροσωπευθεί επίσης η Υπηρεσία Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών που βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας στο πλαίσιο του προγράμματος της ΕΕ για την Παγκόσμια Παρακολούθηση του Περιβάλλοντος και της Ασφάλειας (GMES). Μεταξύ των βασικών ζητημάτων που θα εξεταστούν περιλαμβάνονται τα εξής:

• τα διδάγματα από την πρόσφατη καταστροφή στην Ιαπωνία, με παρουσίαση από τον Masahiro Yamamoto της Διακυβερνητικής Ωκεανογραφικής Επιτροπής της UNESCO
• η σοβαρότητα των κινδύνων για την Ευρώπη και οι δυνατότητες μετριασμού τους· μελλοντικές προκλήσεις για τους επιστημονικούς κλάδους με αντικείμενο τη μελέτη των σεισμών και των τσουνάμι
• συγκεκριμένα πεδία στα οποία χρειάζεται περισσότερη έρευνα

"Η έρευνα της ΕΕ για τους σεισμούς και τα τσουνάμι έχει ήδη σημειώσει μεγάλες επιτυχίες στην εξεύρεση καινοτόμων τρόπων βελτίωσης της εκτίμησης των κινδύνων καθώς και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης. Τα τραγικά συμβάντα της Ιαπωνίας, και προσφάτως της Ισπανίας, υπογραμμίζουν την ανάγκη έντασης των προσπαθειών για την περαιτέρω βελτίωση της ικανότητας πρόβλεψης και αντιμετώπισης αυτών των φονικών φυσικών στοιχείων, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και οι υλικές καταστροφές", δήλωσε η Επίτροπος Máire Geoghegan-Quinn, αρμόδια για την έρευνα, την καινοτομία και τις επιστήμες.

Η ημερίδα θα προσφέρει στους επιστήμονες την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις για τα κυριότερα ερευνητικά αποτελέσματα και να προσδιορίσουν τα πεδία στα οποία χρειάζεται έρευνα. Θα παρουσιαστούν επίσης οι εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο έξι χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ έργων (με το ποσό των 16,25 εκατομμυρίων ευρώ) τα οποία ολοκληρώθηκαν πρόσφατα και καλύπτουν τομείς όπως εκτίμηση κινδύνων, νέα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και πρωτόκολλα ταχείας απόκρισης.

Τα έργο SAFER αποτελεί καλό παράδειγμα δοκιμής, σε αστική περιοχή, της πυκνής διασύνδεσης μερικών εκατοντάδων αισθητήρων οι οποίοι επικοινωνούν μεταξύ τους σε κλάσματα δευτερολέπτου, προβλέποντας το μέγεθος, τη θέση και το δυναμικό πρόκλησης ζημιών των σεισμών και αποστέλλουν σήματα συναγερμού στον πληθυσμό. Μελλοντικός στόχος είναι η αύξηση αυτής της διασύνδεσης ώστε να συμπεριλαμβάνει χιλιάδες αισθητήρες. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί και μέσω του REAKT, του έργου που θα διαδεχθεί το SAFER, το οποίο είναι σήμερα υπό διαπραγμάτευση και στο οποίο, όπως και στο SAFER, αναμένεται να συμμετάσχουν Ιάπωνες και άλλοι διεθνείς εταίροι. Στο SAFER, συμμετείχαν από την Ελληνική πλευρά, το Ινστιτούτο Γεωδυναμικής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και το Πανεπιστήμιο της Αθήνας.

Σεισμοί στην ανοικτή θάλασσα οι οποίοι αποτελούν το έναυσμα για τσουνάμι της κλίμακας που σημειώθηκε στην Ιαπωνία δεν είναι πιθανό να συμβούν στην Ευρώπη. Ωστόσο, οι μικρές αποστάσεις από τις ακτές απαιτούν την ύπαρξη ταχέος συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τη σήμανση συναγερμού και την εκκένωση του πληθυσμού. Για το λόγο αυτό, ένας από τους κύριους μελλοντικούς στόχους της έρευνας που χρηματοδοτείται από την ΕΕ θα είναι να καταστούν λιγότερο ευάλωτοι οι πληθυσμοί των παράκτιων περιοχών.

Η στήριξη που παρέχει η ΕΕ στην έρευνα για τους κινδύνους από σεισμούς και τσουνάμι χρονολογείται από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, αλλά μεγάλο βήμα αποτέλεσε το 6° πρόγραμμα πλαίσιο (2002-2007) όσον αφορά την ανάπτυξη νέων και ταχύτερων μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης και την καλύτερη χαρτογράφηση των κινδύνων και της επικινδυνότητας.

Πρόσκληση εκδήλωσης προκαταρκτικού ενδιαφέροντος για το Πρόγραμμα "Επιχειρηματικοί Συνεργατικοί Σχηματισμοί-Clusters" ανακοίνωσε η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας, στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Ανταγωνιστικότητα και Επιχειρηματικότητα" του ΕΣΠΑ 2007-2013. Οι επιχειρηματικοί συνεργατικοί σχηματισμοί αποτελούν μορφές συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και άλλων φορέων (π.χ. πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, επαγγελματικές ενώσεις, επιμελητήρια) που προωθούν την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα. Στην παρούσα πρώτη φάση οι οργανισμοί καλούνται να δηλώσουν, έως τις 15 Ιουνίου, το ενδιαφέρον τους να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Όσοι προκριθούν θα υποβάλουν, έως τον Οκτώβριο, τα ολοκληρωμένα επιχειρηματικά τους σχέδια.

Τα clusters συνδέουν, γεωγραφικά, επιχειρήσεις, προμηθευτές, παρόχους υπηρεσιών, θεσμικούς φορείς, πανεπιστήμια, εμπορικές ενώσεις, κ.λπ., που ανταγωνίζονται αλλά και συνεργάζονται στον ίδιο ή σε παρεμφερή κλάδο. Οι οργανισμοί του cluster διατηρούν την ανεξαρτησία τους, συμμετέχουν ισότιμα, συνδέονται με ελαστικές σχέσεις και κοινά αποδεκτούς όρους και έχουν κοινούς στόχους. Βρίσκονται στην ίδια γεωγραφική περιοχή και επωφελούνται από τις οικονομίες κλίμακας που προσφέρει το μεγάλο σχήμα, συγκριτικά με τις μεμονωμένες επιχειρήσεις, όπως η από κοινού χρήση υποδομών/υπηρεσιών, η πληροφόρηση, η πρόσβαση σε νέες αγορές, η προμήθεια τελικών/ενδιάμεσων προϊόντων μεταξύ των μελών, η πρόσβαση σε εξειδικευμένο προσωπικό κ.ά.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα στοχεύει στην ανάπτυξη clusters για την τόνωση της ελληνικής μεταποίησης. Στα clusters πρέπει να συμμετέχουν τουλάχιστον 8 φορείς, εκ των οποίων τα 2/3 πρέπει να είναι μεταποιητικές επιχειρήσεις, ενώ οι υπόλοιποι μπορούν να προέρχονται από διάφορους τομείς του εμπορίου και της παροχής υπηρεσιών. Το πρόγραμμα υλοποιείται σε δύο φάσεις:

α) Στην πρώτη φάση, δικαίωμα συμμετοχής έχουν φορείς του ευρύτερου δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, οι οποίοι προτίθενται να αναλάβουν το ρόλο του συντονιστή στο πλαίσιο της σύμπραξης του cluster. Οι δυνητικοί συντονιστές μπορεί να είναι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης, τοπικά/επαγγελματικά επιμελητήρια ή/και οργανισμοί αυτών, τριτοβάθμια εκπαιδευτικά ιδρύματα και ερευνητικοί φορείς με συναφές αντικείμενο ή ακόμα και φορείς/επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα. Μπορούν να συμμετάσχουν και υφιστάμενα ελληνικά clusters, ενώ η νομική μορφή της συνεργασίας αποφασίζεται από τους ίδιους τους συμμετέχοντες του cluster.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν το ειδικό έντυπο/αίτηση, έως τις 15 Ιουνίου, στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας. Οι προτάσεις θα αξιολογηθούν έως τις 30 Ιουνίου, με βάση τον αριθμό και τη γεωγραφική γειτνίαση των συμμετεχόντων, τη σαφήνεια των στόχων, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, τις διασυνδέσεις και τη σχετική εμπειρία. Στη συνέχεια, οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν περίπου 5 μήνες για να ενημερωθούν, να διαμορφώσουν τις συνεργασίες τους και να ετοιμάσουν τις προτάσεις / επιχειρηματικά σχέδια που θα αξιολογηθούν στη δεύτερη φάση.

β) Στη δεύτερη φάση θα συμμετάσχουν όσες προτάσεις κριθούν αξιόλογες και βιώσιμες. Τα δυνητικά clusters θα υποβάλλουν αναλυτικό επιχειρηματικό σχέδιο, σύμφωνα με υπόδειγμα και με ενδεχόμενη χρηματοδότηση από τη ΓΓΒ. Θα εξετασθεί επίσης η διεύρυνση των clusters και η συμμετοχή νέων οργανισμών. Οι προτάσεις θα υποβληθούν έως τον Οκτώβριο και θα αξιολογηθούν έως τον Νοέμβριο, ώστε οι συμβάσεις να υπογραφούν έως τις 20 Δεκεμβρίου 2011.

Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τη Διεύθυνση Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας (Τηλ.: 210-6969270 , 210-6969249 , 210-6969260 , 6969824).

Το Καφενείο της Επιστήμης, με φόντο το νέο αναπτυξιακό μοντέλο της Βιώσιμης Ανάπτυξης που στηρίζεται στους τρεις πυλώνες: Οικονομία, Περιβάλλον, Κοινωνία, επιχειρεί σε αυτήν τη συνάντηση να προβληματίσει με ερωτήματα, όπως:

Αποτελεί πράγματι ο Ορυκτός Πλούτος μέρος του οικολογικού και οικονομικού υποβάθρου της Βιώσιμης Ανάπτυξης και για ποιό ορυκτό πλούτο και για ποιο ύψος αποθεμάτων μιλάμε; Ποια ορυκτά συνδέονται με τις νέες τεχνολογίες και τις απαιτήσεις της νέας οικονομίας;

Μπορούν η έρευνα, η τεχνική και η λογική να εξασφαλίσουν ότι η εξόρυξη του ορυκτού πλούτου και η όποια μεταλλευτική ή βιομηχανική δραστηριότητα μπορούν να είναι συμβατές με το περιβάλλον και την αειφορία;

Τα ζωτικά λάθη του παρελθόντος, όχι μόνο στον ελληνικό χώρο αλλά και σε παγκόσμια κλίμακα, που προκάλεσαν τις περιβαλλοντικές εκτροπές, θα αποτελέσουν παραδείγματα, έτσι ώστε στο αναπτυξιακό μοντέλο να ενσωματωθεί, επί της ουσίας, η προστασία του περιβάλλοντος;

Η Πηνελόπη Σταυράκη, Γεωλόγος – Γεωχημικός (Παν/μιο Αθηνών, Msc University of St. Andrews Scotland), Περιβαλλοντολόγος, Διδάκτωρ του Παν/μίου Αθηνών, Διευθύντρια της εταιρείας PSG Περιβαλλοντική Γεω-Ερευνητική Ε.Π.Ε, θα επιχειρήσει να δώσει απαντήσεις σε αυτά και σε ακόμη περισσότερα επίκαιρα ερωτήματα, στο Καφενείο της Επιστήμης, που διοργανώνεται στο Ίδρυμα Ευγενίδου (Λ.Συγγρού 387, Π. Φάληρο, είσοδος από οδό Πεντέλης 11), την Παρασκευή 6 Μαΐου 2011, στις 19.00, με θέμα: "Ορυκτός Πλούτος: Οικολογικό και Οικονομικό Απόθεμα και Υπόβαθρο της Βιώσιμης Ανάπτυξης" (Συντονισμός: Γιώργος Κεραμιτζόγλου, Δημοσιογράφος).

Η Δρ. Πηνελόπη Σταυράκη θα παρουσιάσει την υφιστάμενη κατάσταση που έχει σχέση με το είδος και τα αποθέματα του ορυκτού πλούτου της Ελλάδας, ο οποίος αντικατοπτρίζει τον κρυμμένο θησαυρό στο υπέδαφός της. Το κοινό θα έχει την ευκαιρία να εμπλακεί σε ζωντανό διάλογο με την επιστήμονα και με τη βοήθεια του δημοσιογράφου κ. Γιώργου Κεραμιτζόγλου που θα συντονίσει τη συζήτηση να αναζητήσει απαντήσεις σε «καυτά» ερωτήματα γύρω από το πώς η εκμετάλλευσή του ορυκτού πλούτου της χώρας, με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών, με γνώμονα πάντα την προστασία του περιβάλλοντος (φυσικού και ανθρωπογενούς), μπορεί να βοηθήσει στην Βιώσιμη Ανάπτυξή της και τον απεγκλωβισμό της από τα μεγάλα οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει.

Το Καφενείο της Επιστήμης διοργανώνεται σε συνεργασία με τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση ΕΠΟΜΕΝΗ ΗΜΕΡΑ (www.day-after.gr). Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΗΜΕΡΑ δημιουργήθηκε από επιστήμονες διαφορετικών ειδικοτήτων, με σκοπό να υποστηρίξει κάθε δημιουργική προσπάθεια για αλλαγή του σημερινού αναπτυξιακού μοντέλου, που οδηγεί σε αδιέξοδο την κοινωνία και την οικονομία και υποβαθμίζει διαρκώς το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής.

Λίγα λόγια για το θέμα

Η ανάπτυξη ήταν το κυρίαρχο αίτημα στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν η «μηχανή» έμπαινε στην ζωή των ανθρώπων και ο πληθυσμός της Γης ήταν ακόμα 1,6 δισ. Η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και των ενεργειακών πηγών, η μαζική παραγωγή των βιομηχανικών αγαθών, οι συγκοινωνίες, η ανάπτυξη της τεχνολογίας, ήταν επιτακτική ανάγκη για τη διατροφή και επιβίωση του πληθυσμού της Γης που σήμερα έχει φτάσει τα 6,9 δισ. Δεν έγινε όμως χρήση, έγινε κατάχρηση, δεν τηρήθηκε το «μέτρον άριστον». Η αλόγιστη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, ο υπερκαταναλωτισμός και πολλά άλλα, όπως οι αποδασώσεις, η κατά κόρον χρησιμοποίηση χημικών λιπασμάτων και παρασιτοκτόνων, είναι ορισμένες από τις βασικές αιτίες που προκάλεσαν διόγκωση των ρυπάνσεων και συνεχή κατάρρευση των οικοσυστημάτων.

Κανείς δεν μπορεί να είναι αντίθετος με την ανάπτυξη. Εξάλλου κάτι τέτοιο θα ήταν μεγάλο σφάλμα για μία χώρα με έντονα οικονομικά προβλήματα αλλά και γενικότερα για έναν πλανήτη με 6,9 δισ. ψυχές και με τεράστιες ανάγκες διαβίωσης. Η διατήρηση της ποιότητας του περιβάλλοντος θα πρέπει να συνδυάζεται με την ανάπτυξη, γιατί διαφορετικά θα φθάναμε σε έναν κόσμο πεινασμένων. Επομένως, το ζητούμενο είναι η ορθή, βιώσιμη ή αειφόρος ανάπτυξη, όπως έχει καθιερωθεί να λέγεται και όχι η αντί πάσης θυσίας ανάπτυξη.

Ως μέρος των φυσικών πόρων και των ενεργειακών πηγών, ο Ορυκτός Πλούτος της χώρας αποτελεί πράγματι κομμάτι του οικολογικού και οικονομικού υποβάθρου της Βιώσιμης Ανάπτυξής της; Μπορεί πράγματι να βοηθήσει στην ανάκαμψη της οικονομίας της και παράλληλα να μην βλάψει το περιβάλλον της; Ποια ορυκτά από εκείνα που υπάρχουν στο υπέδαφός μας συνδέονται με τις νέες τεχνολογίες και τις απαιτήσεις της νέας οικονομίας και πόσο άρρηκτα συνδέονται με την «Πράσινη Ανάπτυξη»;

Ο ορυκτός πλούτος της χώρας μας, χωρίς να αναφερθούμε στο πετρέλαιο, περιλαμβάνει κοιτάσματα με πολύ σημαντικά αποθέματα μεταλλικών και βιομηχανικών ορυκτών, λιγνίτη, γεωθερμικών ρευστών. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται ευγενή μέταλλα, ορυκτά υψηλής τεχνολογίας και ορυκτές «σπάνιες γαίες». Τα ορυκτά υπάρχουν γύρω μας, στο σπίτι μας, στο γραφείο μας, στο αυτοκίνητό μας και σε ό,τι χρησιμοποιούμε καθημερινά. Αρκεί να σκεφτούμε ότι στη διάρκεια της ζωής μας χρησιμοποιούμε ως και 400 τόνους ορυκτών. Η Πράσινη Ανάπτυξη, οι πράσινες τεχνολογίες και οι εναλλακτικές δυνατότητες των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), βασίζονται στη χρήση ορυκτών πόρων, στις σπάνιες γαίες, ο σύγχρονος «ψηφιακός κόσμος» στο ταντάλιο και στο πυρίτιο, ενώ η απορρύπανση και η εξυγίανση των εδαφών στο ζεόλιθο. Και ο κατάλογος συνεχίζεται!

Καφενείο της Επιστήμης: Ένας Ανοικτός Διάλογος για την Επιστήμη

Το Ίδρυμα Ευγενίδου, το Γαλλικό Ινστιτούτο και το Βρετανικό Συμβούλιο διοργανώνουν μία σειρά ανοιχτών διαλόγων ανάμεσα σε επιστήμονες-ερευνητές και στο ευρύ κοινό, με σύγχρονα θέματα από το πεδίο της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Οι συμμετέχοντες έχουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν τις τελευταίες εξελίξεις σε σύγχρονα και επίκαιρα ζητήματα, όπως η κοσμολογία, η βιολογική εξέλιξη, η συνείδηση, η οικολογία, η αρχιτεκτονική, η τεχνητή νοημοσύνη, τα μεταλλαγμένα τρόφιμα, η πολιτική προστασία, η εκπαίδευση και η διά βίου μάθηση. Ταυτόχρονα, οι επιστήμονες καθίστανται κοινωνοί των προβληματισμών, της αγωνίας και των προσδοκιών των πολιτών σχετικά με τα μείζονα επιστημονικά θέματα.

Οι συζητήσεις πραγματοποιούνται πάντα σε ένα ζεστό κλίμα φιλικής ανταλλαγής απόψεων, σε χαλαρό περιβάλλον, όπου μπορεί κάποιος να απολαύσει έναν καφέ ή ένα ποτήρι κρασί.

Κρατήσεις Θέσεων: η είσοδος στο Καφενείο της Επιστήμης είναι ελεύθερη και ανοιχτή σε κάθε ενδιαφερόμενο.Επειδή ο αριθμός των θέσεων είναι περιορισμένος, είναι απαραίτητη η έγκαιρη δήλωση συμμετοχή στο τηλ. 210 9469615

Επαγγελματική και ερευνητική δραστηριότητα της Πηνελόπης Σταυράκη (E-mail:info@psgenvi.gr)

• Γεωλόγος-Γεωχημικός-Περιβαλλοντολόγος με είκοσι τρία χρόνια προϋπηρεσία στη Διεύθυνση Γεωχημείας του Ι.Γ.Μ.Ε. και εμπειρία στη δημιουργία, σύνταξη και διοίκηση προγραμμάτων εφαρμοσμένης έρευνας για την ορθολογιστική διαχείριση του γεωπεριβάλλοντος. Στο Ι.Γ.Μ.Ε από το 1982-1996 διετέλεσε Προϊσταμένη του Εργαστηρίου της Διεύθυνσης Γεωχημείας, με εξειδίκευση στις αναλύσεις Ουρανίου και Υδραργύρου ενώ παράλληλα μετεκπαιδεύτηκε στην εταιρεία Jobin Yvon στο Παρίσι σε αναλυτικά θέματα με ICP για περιβαλλοντικούς σκοπούς. Το 1989-1990 έγινε μέλος σε δύο ομάδες εργασίας των Western European Geological Surveys (WEGS) στη "Regional Geochemical Mapping" και "Geological Information Related to the Environment". Το 1988-1992 συμμετείχε στο πρόγραμμα IGCP 259 "International Geochemical Mapping" και απ` το 1993 μέχρι τον Ιούνιο 1998  συμμετείχε στο πρόγραμμα IGCP 360 "Global Geochemical Baselines".
• Συμμετείχε ως προϊσταμένη ή συνεργαζόμενη επιστήμονας σε ανταγωνιστικά έργα της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης (1981-1983, 1993-). Το τελευταίο Πρόγραμμα της Ε.Ε. στο οποίο ήταν επιστημονικά υπεύθυνη ήταν στο πλαίσιο του LIFE 1993 με τίτλο "Αποκατάσταση εδάφους στο Δήμο Λαυρίου". Διατηρεί επαφές με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Περιφέρειες, Νομαρχίες, Δήμοι) για διεκδίκηση χρηματοδότησης ερευνητικών προγραμμάτων στα πλαίσια των Σ.Π.Α. και Β’ ΚΠΣ με επιτυχή αποτελέσματα.  Προϊσταμένη δύο υποπρογραμμάτων στα πλαίσια του Β’ ΚΠΣ με στόχο την περιβαλλοντική μελέτη (εδάφη-νερά) σε επίπεδο νομού στους Ν. Ηλείας και Ν. Αχαΐας.
• Τον Ιούλιο του 1998 αποχωρεί από το Ι.Γ.Μ.Ε και ιδρύει την  Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "P.S.G  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩ-ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ", της οποίας έχει  την  επιστημονική, διοικητική και οικονομική ευθύνη. Η Εταιρεία, η οποία διαθέτει  στο δυναμικό της και γεωτρητικό εξοπλισμό, δραστηριοποιείται με ειδικούς συνεργάτες, σε όλο το φάσμα των γεωεπιστημονικών ερευνών.
• Έχει στενή συνεργασία με επιστήμονες κύρους από τον Ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο [Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Center of Environmental Technology του Imperial College of Science, Technology and Medicine (University of London), British Geological Survey (B.G.S.), Bureau de Recherches Géologiques et Minières (B.R.G.M.) της Γαλλίας, Bundeanstalt Für Geowissenschaften und Rohstoffe (B.G.R.) της Γερμανίας, United States Geological Survey (U.S.G.S.), Geological Survey του Καναδά κ.ά.], καθώς και συνεχή ενημέρωση για τις επιστημονικές εξελίξεις στο επιστημονικό της αντικείμενο, το οποίο εστιάζεται στις υδρογεωχημικές και περιβαλλοντικές έρευνες.
• Έχει κάνει ένα σημαντικό αριθμό δημοσιεύσεων σε ελληνικά και ξένα περιοδικά σχετικά με το αντικείμενο των περιβαλλοντικών ερευνών, τις οποίες έχει κατά καιρούς εκπονήσει, ενώ έχει παρακολουθήσει συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό με την παρουσίαση ανάλογων εισηγήσεων.
• Σήμερα, μέσα από την εταιρεία της, δραστηριοποιείται ιδιαίτερα στην εκπόνηση μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, καθώς και στις μελέτες για Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (Χ.Υ.Τ.Α).

Ένα νέο προïόν που δημιουργήθηκε από τους επιστήμονες του εργαστηρίου Νανοτεχνολογίας του ΑΠΘ (μέλος του mi-Cluster) σε συνεργασία με μεγάλη γερμανική εταιρεία, αποτελεί σημαντική καινοτομία στον τομέα της ηλιακής ενέργειας, καθώς μπορεί να φορτίσει το κινητό τηλέφωνο μέσω ενός εύκαμπτου ηλιακού πάνελ, που μετατρέπει το ηλιακό φως σε ηλεκτρική ενέργεια.

Η «ενεργειακή τσάντα», που έχει εκτεθεί στο σταντ του Εργαστηρίου Νανοτεχνολογίας του ΑΠΘ στην 75η ΔΕΘ (11-19/09/2010) και πωλείται ήδη στην Ευρώπη και μέσω του διαδικτύου, είναι επικαλυμμένη με εύκαμπτα φωτοβολταϊκά, τα οποία είναι σε θέση να φορτίσουν τον υπολογιστή ή το κινητό τηλέφωνο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το συγκεκριμένο έργο συνεχίζεται και με άλλες εφαρμογές των εύκαμπτων φωτοβολταϊκών και ηλεκτρονικών, όπως πάνω σε υφάσματα, ρούχα και τέντες.

Ο επικεφαλής του Εργαστηρίου Νανοτεχνολογίας του ΑΠΘ, Στέργιος Λογοθετίδης δήλωσε: «Tα οργανικά εκτυπωμένα ηλεκτρονικά υλικά αποτελούν τα τελευταία χρόνια έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς της νανοτεχνολογίας. Επίσης αποτελούν μια επαναστατική τεχνολογική δραστηριότητα, με απεριόριστες εφαρμογές και με πολύ μεγάλη δυναμική για εμπορικές εφαρμογές, που αναμένεται να φθάσουν τα 9 δισ. ευρώ μέχρι το 2012. Με τη μέθοδο της εκτύπωσης των αγώγιμων οργανικών υλικών σε πλαστικές μεμβράνες εξασφαλίζεται η μεταφορά όλης της τεχνογνωσίας με μικρό κόστος. Τα εύκαμπτα οργανικά ηλεκτρονικά ενσωματωμένα στο ύφασμα της τσάντας, φορτίζουν ανέξοδα τις ηλεκτρονικές συσκευές που μεταφέρονται σε αυτή».

Αξίζει να αναφερθεί, ότι το Εργαστήριο στρέφει το ενδιαφέρον του για τις εφαρμογές της νανοτεχνολογίας στην ιατρική και το επόμενο χρονικό διάστημα σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Πάτρας και δύο ιδιωτικές εταιρείες, θα ξεκινήσει το έργο ανάπτυξης νανοϋλικών με βιονεργούς παράγοντες, που μπορούν να διορθώσουν ή να θεραπεύσουν προβλήματα οστεοπόρωσης και αναγέννησης χόνδρων.