openscience

Επί του παρόντος, με περισσότερα από 3 εκατομμύρια νέα κρούσματα και 1,7 εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο, ο καρκίνος αποτελεί τη δεύτερη σημαντικότερη αιτία θανάτου και νοσηρότητας στην Ευρώπη.

Στην έκθεση που καταρτίστηκε από τον Alojz Peterle (ΕΛΚ, Σλοβενία), οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν την πρόταση της Επιτροπής για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής σύμπραξης για τη δράση κατά του καρκίνου για την περίοδο 2009-2013 που θα στηρίξει τα κράτη μέλη στις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Διαπιστώνουν ότι ιδιαίτερες προσπάθειες πρέπει να προωθηθούν προς τα νέα κράτη μέλη της Ένωσης. Η έκθεση καλεί τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν ολοκληρωμένα σχέδια για τον καρκίνο, το συντομότερο δυνατόν δεδομένου ότι αυτά αποτελούν κλειδί για την επίτευξη του Εταιρικού φιλόδοξου μακροπρόθεσμου στόχου για τη μείωση του προβλήματος του καρκίνου κατά 15% έως το 2020. Η έκθεση υιοθετήθηκε δια ανατάσεως της χειρός.

Μεγαλύτερη προσοχή στις εκστρατείες πρόληψης και ενημέρωσης

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η πρόληψη είναι η πιο οικονομικά αποδοτική αντιμετώπιση, καθώς το ένα τρίτο των καρκίνων μπορούν να προληφθούν. Οι ευρωβουλευτές ζητούν λοιπόν από την Επιτροπή να προωθήσει με κάθε δυνατό μέσο την αρχή της πρόληψης, τόσο σε ιατρικές πρακτικές όσο και σε πιο υγιεινό τρόπο ζωής, και να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να επενδύσουν περισσότερους από τους πόρους τους στον τομέα της πρόληψης. Οι ευρωβουλευτές θεωρούν ότι η Επιτροπή και το Συμβούλιο θα πρέπει να εξετάσουν περαιτέρω μέτρα για να εξασφαλιστεί ένα περιβάλλον που θα βελτιώνει την υγεία, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για τον καπνό, τη διατροφή και το αλκοόλ καθώς και διατάξεις για περισσότερες ευκαιρίες για σωματική δραστηριότητα.

Οι ευρωβουλευτές καλούν επίσης την Επιτροπή και τα κράτη μέλη «να προωθήσουν ενημερωτικές εκστρατείες για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου που απευθύνονται στο ευρύ κοινό και όλους τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης». Ζητούν ενισχυμένη στήριξη για την έρευνα για την πρόληψη του καρκίνου, συμπεριλαμβανομένης έρευνας σχετικά με τις επιπτώσεις των επιβλαβών χημικών ουσιών και των περιβαλλοντικών ρύπων, τη διατροφή, τον τρόπο ζωής, τους γενετικούς παράγοντες, καθώς και την αλληλεπίδραση όλων αυτών, και ζητεί διερεύνηση για τη σχέση μεταξύ καρκίνου και των δυνητικών παραγόντων κινδύνου που βρίσκονται στο περιβάλλον όπως ο καπνός, το αλκοόλ και φαρμακευτικές και συνθετικές ορμόνες.

Τέλος, οι ευρωβουλευτές παροτρύνουν την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα φάρμακα του καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων θεραπειών για τους σπάνιους και λιγότερο κοινούς καρκίνους, παρέχονται ομοιόμορφα σε όλους τους ασθενείς που τα χρειάζονται σε όλα τα κράτη μέλη, καθώς και να αναλάβει συγκεκριμένες και συντονισμένες δράσεις, προκειμένου να μειωθούν οι ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση στη θεραπεία και περίθαλψη του καρκίνου, συμπεριλαμβανομένων των νέων «στοχευμένων» φαρμάκων κατά του καρκίνου που έχουν διατεθεί στην αγορά πρόσφατα.

Η κα Máire Geoghegan-Quinn, Επίτροπος αρμόδια για την έρευνα, την καινοτομία και την επιστήμη, δήλωσε: «Οι προτάσεις μας αποσκοπούν να ελαχιστοποιήσουν τον διοικητικό φόρτο των ερευνητικών προγραμμάτων της Ευρώπης. Χρειαζόμαστε τη συμμετοχή των καλύτερων ερευνητών και των πλέον καινοτόμων επιχειρήσεων και είναι ανάγκη να τους δώσουμε τη δυνατότητα να επικεντρωθούν στα αποτελέσματα και όχι στη γραφειοκρατία. Με αυτόν τον τρόπο θα τονωθεί η οικονομία της Ευρώπης και η ποιότητα ζωής. Ειδικότερα, πρέπει να ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή περισσοτέρων μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Πιστεύω ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί χωρίς να υπονομευθεί ο δημοσιονομικός έλεγχος. Καλούμε τα άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ να μας στηρίξουν στην επίτευξη αυτού του σκοπού».

Ο κ. Janusz Lewandowski, Επίτροπος αρμόδιος για τον προϋπολογισμό πρόσθεσε: «Η αναθεώρηση του δημοσιονομικού κανονισμού τον οποίο η Επιτροπή θα υποβάλει τον επόμενο μήνα θα στηρίξει αυτές τις ιδέες για την απλούστευση της χρηματοδότησης της έρευνας με συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις, οι οποίες είναι επίσης χρήσιμες σε πολλούς άλλους τομείς πολιτικής. Χρειαζόμαστε απλούστερους κανόνες προκειμένου να ενθαρρύνουμε τους δυνητικούς δικαιούχους της κοινοτικής χρηματοδότησης - όπως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ή τους ΜΚΟ - να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης. Απλούστευση σημαίνει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ υπηρετεί καλύτερα τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.»

Κατά το πρώτο σκέλος της στρατηγικής της Επιτροπής θα πραγματοποιηθούν βελτιώσεις που είναι δυνατές στο πλαίσιο του υφιστάμενου νομικού και κανονιστικού πλαισίου, μερικές εκ των οποίων έχουν ήδη δρομολογηθεί. Σε αυτές περιλαμβάνονται, παραδείγματος χάριν, καλύτερα συστήματα τεχνολογίας των πληροφοριών, συνεκτικότερη εφαρμογή των κανόνων, ιδίως όσον αφορά το λογιστικό έλεγχο, και βελτίωση της δομής και του περιεχομένου των «προσκλήσεων υποβολής προτάσεων», στις οποίες οι οργανισμοί έρευνας ανταποκρίνονται υποβάλλοντας αιτήσεις χρηματοδότησης.

Το δεύτερο σκέλος περιλαμβάνει την αλλαγή των υφιστάμενων δημοσιονομικών κανόνων προκειμένου να καταστεί δυνατή η ριζοσπαστικότερη απλούστευση, ενώ παράλληλα διατηρείται ο αποτελεσματικός έλεγχος, παραδείγματος χάριν διευρύνοντας τη χρήση των «μεθοδολογιών μέσου κόστους» με τις οποίες παρακάμπτεται η ανάγκη να υποβάλλονται χωριστά και κοπιωδώς οι λογαριασμοί των έργων για κάθε παραμικρό στοιχείο δαπανών. Η Επιτροπή έχει επίσης σκοπό να επιτρέψει να χρησιμοποιούνται για τα έργα οι ίδιες λογιστικές μέθοδοι χρηματοδότησης από την ΕΕ με αυτές που απαιτείται να χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση της έρευνας σε εθνικό επίπεδο. Οι εν λόγω προτάσεις απαιτούν τη λήψη απόφασης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Ο τρίτος τύπος των προβλεπόμενων αλλαγών αναμένεται να εφαρμοστεί στα μελλοντικά προγράμματα έρευνας. Μεταξύ των επιλογών που παρουσιάστηκαν είναι η πρόταση για «πληρωμή βάσει αποτελεσμάτων», πράγμα που σημαίνει ότι στους δικαιούχους θα καταβάλλονται κατ' αποκοπήν ποσά για να αναλαμβάνουν ειδικά επιστημονικά καθήκοντα και κατόπιν αυτοί θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι τα εκπλήρωσαν αποτελεσματικά και αποδοτικά, χωρίς να χρειάζεται να υποβάλουν έκθεση για τις επιμέρους δαπάνες.

Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή δρομολόγησε την ενδιάμεση αξιολόγηση του τρέχοντος προγράμματος (7ο ΠΠ). Διορίστηκε μια ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, υπό την προεδρία του κ. Rolf Annerberg, για να αναλάβει την εν λόγω επισκόπηση και να υποβάλει την έκθεσή της το προσεχές φθινόπωρο.

Ο κ. Annerberg είναι Γενικός Διευθυντής του Σουηδικού Συμβουλίου Έρευνας για το Περιβάλλον, τις Γεωργικές Επιστήμες και τον Χωροταξικό Σχεδιασμό (Formas). Η εντολή της ομάδας καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αφορούν τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και τις επιπτώσεις των δραστηριοτήτων του προγράμματος πλαισίου.

Ιστορικό

Το 7ο ΠΠ απεδείχθη ότι ήταν πολύ ελκυστικό για την ερευνητική κοινότητα, δεδομένου ότι υποβλήθηκαν περισσότερες από 33.000 προτάσεις από το 2007 και χρηματοδοτήθηκαν σχεδόν 7.000 έργα. Συμμετέχουν σχεδόν όλα τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια.

Έχουν ήδη ληφθεί ορισμένα συγκεκριμένα μέτρα για την απλούστευση των διαδικασιών τόσο κατά την εκπόνηση του 7ου ΠΠ όσο και κατά την εξέλιξή του.

Παραδείγματος χάριν, το 7ο ΠΠ καθιέρωσε ένα νέο Ταμείο Εγγυήσεων και μια ενιαία υπηρεσία καταχώρισης έργων, πράγμα που σημαίνει ότι οι οργανισμοί που υποβάλλουν αίτηση χρηματοδότησης για διάφορα έργα επί σειρά ετών πρέπει να καταχωρούν τα στοιχεία τους μία μόνο φορά. Οκτώ στους δέκα συμμετέχοντες στο 7ο ΠΠ απαλλάσσονται πλέον τώρα από τους εκ των προτέρων ελέγχους οικονομικής ικανότητας και τρεις στους τέσσερεις συμμετέχοντες απαλλάσσονται από την υποβολή πιστοποιητικών δημοσιονομικών καταστάσεων που είναι αναγκαία για τις τακτικές αιτήσεις απόδοσης δαπανών.

Το 2007 η Επιτροπή ίδρυσε δύο νέους εκτελεστικούς οργανισμούς: τον Εκτελεστικό Οργανισμό Έρευνας (ΕΟΕ) και τον Εκτελεστικό Οργανισμό του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ΕΟΕΣΕ). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ΕΣΕ) είναι η ναυαρχίδα του 7ου ΠΠ και επιχορηγεί έργα των οποίων προΐστανται νέοι ή καταξιωμένοι ερευνητές, χωρίς την απαίτηση να συμμετέχουν στα έργα διασυνοριακές κοινοπραξίες.