openscience

Τα σύγχρονα smartphones που είναι εξοπλισμένα με GPS και χάρτες μπορούν να προσφέρουν πληθώρα πληροφοριών και υπηρεσιών βασισμένων στο σημείο στο οποίο βρίσκεται ο χρήστης. Με τη βοήθεια μιας καινούριας εφαρμογής από τα Google Labs, ένα κινητό συμβατό με Android θα μπορεί να μας βοηθήσει να βρούμε και μια θέση παρκαρίσματος, με τη βοήθεια πάντως και των υπολοίπων οδηγών. Η λειτουργία της εφαρμογής OpenSpot είναι ιδιαίτερα απλή: αν ένας οδηγός ψάχνει για διαθέσιμη θέση στάθμευσης, απλά επιλέγει την περιοχή που τον ενδιαφέρει και βλέπει ένα χάρτη της με σημειωμένες τις κενές θέσεις. Αυτή τη στιγμή η εφαρμογή έχει λίγους σχετικά χρήστες, οπότε οι θέσεις που εμφανίζονται στις πόλεις των Η.Π.Α. είναι ακόμα σχετικές περιορισμένες, αλλά όσο αυξάνονται οι χρήστες της, αντίστοιχα θα αυξάνεται και η χρηστικότητά της.

Αντίστοιχα, αν ένας οδηγός απελευθερώνει μια θέση, μπορεί να ενημερώνει το χάρτη με τη βοήθεια της εφαρμογής, και να πληροφορήσει με αυτόν τον τρόπο τους υπόλοιπους χρήστες. Η εφαρμογή χρωματίζει με διαφορετικό χρώμα τις «φρέσκιες» θέσεις, που έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι ακόμα διαθέσιμες και αφαιρεί όσες βρίσκονται στο σύστημα περισσότερο από 20 λεπτά.

Για να δώσει κίνητρο στους χρήστες να εισάγουν τις κενές θέσεις τους, η εφαρμογή χρησιμοποιεί μια ιδέα από τον κόσμο των παιχνιδιών και της κοινωνικής δικτύωσης, προσφέροντας “Karma points” σε όποιον εισάγει μια καινούρια κενή θέση. Αν και ακόμα αυτοί οι πόντοι είναι άυλοι, φαίνεται ότι στο πλαίσιο των εφαρμογών που χρησιμοποιούν την πληροφορία θέσης, το karma, τα badges-έπαθλα και οι λοιποί τίτλοι «ευγενείας» αυξάνουν κατά πολύ τη διάθεση των χρηστών να συνεισφέρουν στο σύστημα.

Το επόμενο βήμα για τέτοιες εφαρμογές είναι η χρήση τεχνολογιών σαν το geofencing με τις οποίες θα αυτοματοποιείται η διαδικασία ενημέρωσης κατά την άφιξη ή την αναχώρηση ενός οχήματος – εξίσου εύκολη θα ήταν και η τοποθέτηση ειδικών παρκόμετρων με σύνδεση στο internet που θα αναλαμβάνουν αυτά την ενημέρωση του συστήματος. Τόσο στο Android, όσο και στο AppStore, διατίθενται μια σειρά από σχετικές εφαρμογές, όπως το PrimoSpot, που δουλεύει και στα δύο κυρίαρχα λειτουργικά συστήματα των smartphones ή το iSpotSwap για το iPhone. Το πλεονέκτημα πάντως της εφαρμογής της Google είναι η άμεση πρόσβαση σε σημαντικούς αριθμούς χρηστών, αλλά και η παράλληλη χρήση πληροφοριών για την περιοχή ενδιαφέροντος του οδηγού (π.χ. κοντινά καταστήματα ή βενζινάδικα).

Αν κάποιος μάς ζητούσε να ονομάσουμε μια δυνατότητα που θα θέλαμε να έχουν οι υπολογιστές ή οι φορητές συσκευές μας, ποια θα ήταν αυτή; Μήπως η δυνατότητα «να αγγίξουμε τα πράγματα που είναι στην οθόνη, να τα αισθανθούμε και να τα μετακινήσουμε» όπως ζήτησε η 7χρονη Ντανιέλα; Ή μήπως ένα φορητό υπολογιστή που να δουλεύει με την ενέργεια του Ήλιου, σαν τη συνομίληκή της Τζένα; Από την άλλη, η 12χρονη Χριστίνα θα ήθελε να ταξιδεύει σε τόπους μακρινούς, ακόμα και αν αυτό απαιτεί τη βοήθεια τεχνολογιών εικονικής πραγματικότητας.

Αυτές είναι λίγες μόνο από τις απαντήσεις που συνέλεξε η εταιρία ερευνών Latitude Research μέσα από μια έρευνα που ζητούσε από 126 παιδιά ηλικίας μέχρι 12 ετών να περιγράψουν ιδεατές δυνατότητες για υπολογιστές και συσκευές με πρόσβαση στο web. Αν και ήταν αναμενόμενο τα παιδιά να θεωρούν τις ψηφιακές δυνατότητες και εμπειρίες σαν κάτι δεδομένο, η έρευνα έδειξε ότι επιθυμούν ολοένα και περισσότερο τις εμπειρίες εμβύθισης (immersion) στο ψηφιακό περιεχόμενο και την αποτελεσματικότερη ολοκλήρωση της ψηφιακής τεχνολογίας με τα αντικείμενα, τους χώρους και τις δραστηριότητες του φυσικού κόσμου - αυτό φαίνεται να περιλαμβάνει και τις διαπροσωπείες με τα υπολογιστικά συστήματα, αφού 1 στους 3 συμμετέχοντες στην έρευνα δε μίλησε καθόλου για τον κλασικό τρόπο αλληλεπίδρασης με το ποντίκι και το πληκτρολόγιο. Παράλληλα, τα παιδιά φαίνεται να είναι ιδιαίτερα προσγειωμένα στις «απαιτήσεις» τους, αφού μόνο το 4% πρότεινε πράγματα που είναι αδύνατα με τη σύγχρονη τεχνολογία, όπως το ταξίδι στο χρόνο ή η τηλεμεταφορά.

Η επιλογή των παιδιών για την έρευνα έγινε με βάση το γεγονός ότι οι επιθυμίες τους δε ρυθμίζονται με βάση τι κυκλοφορεί στην αγορά ή τη ρουτίνα της καθημερινότητάς τους, αλλά σχετίζεται με το τι θέλουν να κάνουν, χωρίς να σκέφτονται τι είναι εφικτό ή αρεστό στον πολύ κόσμο. Τα σύγχρονα παιδιά έρχονται σε επαφή με την τεχνολογία κατά την περίοδο μάθησης με διαφορετικό τρόπο από ό,τι οι γονείς τους κι επομένως έχουν διαφορετικές αντιλήψεις σχετικά με το τι πρέπει και μπορούν να κάνουν. Σύμφωνα με τον Geoff Barnes, υπεύθυνο για την έρευνα στις εμπειρίες των χρηστών, «τα παιδιά θα βρουν τον τρόπο να χρησιμοποιήσουν οποιαδήποτε συσκευή βρίσκεται μπροστά τους και μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα βιώσουν, θα αξιολογήσουν και θα δημιουργήσουν οτιδήποτε άλλο μετά» και συνέχισε λέγοντας ότι «τα οράματα των παιδιών σχετικά με το μέλλον της τεχνολογίας είναι πλήρως εναρμονισμένα με τις τρέχουσες αλλαγές στις τεχνολογικές συνήθειές μας, όπως η εισαγωγή των συσκευών πολλαπλής αφής (multi-touch)»

Η βασική ερώτηση της έρευνας ήταν «σχεδιάστε την εικόνα μιας δραστηριότητας που θα ήταν ωραίο να κάνετε με τον υπολογιστή σας ή το internet, αλλά ο υπολογιστής σας δε μπορεί να την κάνει τώρα». Παράλληλα, οι γονείς παρείχαν πληροφορίες για τη χρήση του internet από το παιδί τους και την εξοικείωσή του με την τεχνολογία. 38% των απαντήσεων σχετίζονταν με την ανάγκη για περισσότερες εφαρμογές εμβύθισης στο περιεχόμενο ή με εμπειρίες απεικόνισης και αλληλεπίδρασης σε τρεις διαστάσεις. Αντίστοιχα, οι γονείς αναφέρουν ότι τα παιδιά αντιμετωπίζουν τις συσκευές σαν προέκταση του εαυτού τους και άρα περιμένουν ότι θα μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν στις συμβατικές δραστηριότητές τους (για παράδειγμα, όταν ασχολούνται με κάποιο άθλημα) και ότι θα αντιλαμβάνονται σχεδόν αυτόματα τον τρόπο λειτουργίας τους.

Επιστήμονες στο Ινστιτούτο Karolinska στη Σουηδία ανακάλυψαν ότι ο εγκέφαλος υγιών και ιδιαίτερα δημιουργικών ατόμων έχει ομοιότητα με αυτόν σχιζοφρενών ασθενών στο γεγονός ότι και στις δύο περιπτώσεις εμπλέκεται η διαδικασία παραγωγής και λειτουργίας της ντοπαμίνης. Η σχιζοφρένεια είναι μια σοβαρή νοητική ασθένεια, που χαρακτηρίζεται από κοινωνική δυσλειτουργία και ψυχωτικά συμπτώματα, όπως παραισθήσεις, ή ασύνταχτες σκέψεις που δεν εκφράζονται αποτελεσματικά. Σύμφωνα με μια έρευνα του 2005, περίπου 4 στα 1000 παγκοσμίως επηρεάζονται από τη σχιζοφρένεια, μια εκτίμηση πολύ μεγαλύτερη από το 1% που πίστευαν οι επιστήμονες μέχρι πρότινος.

Τα αποτελέσματα της έρευνας, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Public Library of Science (PLoS) ONE, ταιριάζουν με τη γενική πεποίθηση ότι ένας μεγάλος αριθμός επιτυχημένων καλλιτεχνών και επιστημόνων, όπως ο Vincent Van Gogh ή ο Αμερικανός μαθηματικός και οικονομολόγος John Nash, οφείλουν αυτήν τους την επιτυχία στη σχιζοφρένεια. Χρησιμοποιώντας μια σειρά από ψυχολογικά τεστ, η Σουηδική ομάδα εντόπισε μια ομάδα από 13 υγιή και ιδιαίτερα δημιουργικά άτομα. Τα τεστ αυτά βοηθούν στη μέτρηση της δημιουργικότητας ή της «αποκλίνουσας σκέψης», με την έννοια της ελεύθερης παραγωγής ιδεών. Ένα άτομο θεωρείται δημιουργικό αν μπορεί να δώσει πρωτότυπες, αλλά και σωστές απαντήσεις σε ερωτήσεις, σε αντίθεση με συνηθισμένες ή περίεργες αποκρίσεις. Οι επιστήμονες εξέτασαν τον εγκέφαλο αυτών των ατόμων χρησιμοποιώντας τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (Positron Emission Tomography - PET), η οποία τους επιτρέπει να ακολουθήσουν συγκεκριμένα μόρια ουσιών σε ζώντες ασθενείς.

Το επίκεντρο αυτής της μελέτης ήταν το σύστημα της ντοπαμίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που συνδέεται με ψυχωτικά συμπτώματα, αλλά και εμπλέκεται σε πολλές λειτουργίες του εγκεφάλου, όπως οι γνωσιακές λειτουργίες, η μάθηση και η ανταμοιβή ή η τιμωρία. Για να κατανοήσουν το ρόλο της ντοπαμίνης στην ομάδα ατόμων που εξέτασαν, οι νευρολόγοι μέτρησαν την πυκνότητα συγκεκριμένων υποδοχέων ντοπαμίνης με την ονομασία Dopamine-2 (D2) σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται ειδικά με τη σχιζοφρένεια.

Η έρευνα έδειξε ότι όσο πιο δημιουργικό ήταν ένα άτομα, τόσο λιγότεροι υποδοχείς D2 υπήρχαν στο θάλαμο του εγκεφάλου, και άρα λιγότερα μόρια ντοπαμίνης μπορούν να προσδεθούν σε αυτήν την περιοχή. Σύμφωνα με τον Fredrik Ullén, ερευνητή στο ινστιτούτο Karolinska, οι ασθενείς με σχιζοφρένεια επίσης διαθέτουν μικρή πυκνότητα τέτοιων υποδοχέων σε αυτό το τμήμα του εγκεφάλου. Αυτή η ομοιότητα θα μπορούσε να εξηγήσει πώς οι υγιείς δημιουργικοί άνθρωποι συνδέουν διαφορετικές ιδέες για να λύσουν ένα πρόβλημα και πώς οι ασθενείς κάνουν περίεργες ή ασυνήθιστες συσχετίσεις.

Ο θάλαμος λειτουργεί σαν ένα είδος φίλτρου στον εγκέφαλο, διαχωρίζοντας τα σήματα πριν φτάσουν στο φλοιό που ευθύνεται για τη διεργασία της λογικής σκέψης. Σύμφωνα με τον Δρ. Ullén, το γεγονός ότι εντοπίστηκαν λιγότεροι υποδοχείς στο θάλαμο μάλλον σχετίζεται με μικρότερο φιλτράρισμα από το θάλαμο κι έτσι άφιξη περισσότερη πληροφορία στο φλοιό.

Η καταστροφή στον κόλπο του Μεξικού είναι ασύγκριτα μεγαλύτερη από παλαιότερες καταστροφές στην Ευρώπη όπως τα ναυάγια ανοικτά της Βρετάνης του Amoco Cadiz το 1978 και του Erika to 1999 και απειλεί να ξεπεράσει το ναυάγιο του Exxon Valdez στην Αλάσκα το 1989.

Μιλώντας στη συνεδρίαση της επιτροπής Περιβάλλοντος τον Ιούνιο, ο πρόεδρός της, Jo Leinen (Σοσιαλιστές, Γερμανία), διερωτήθηκε "γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει αντιδράσει στην έκθεσή μας για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του πετρελαιαγωγού Nord Stream;" Κατήγγειλε δε ότι "πιστεύω πως τα λόμπι είναι σήμερα πολύ πιο ισχυρά από ότι είναι η περιβαλλοντικές μας ανησυχίες".

Αναζητώντας το πετρέλαιο σε ολοένα και πιο επικίνδυνες περιοχές

"Το ατύχημα είναι ένας ακόμα λόγος να εγκαταλείψουμε το πετρέλαιο", σημείωσε ο Peter Liese (ΕΛΚ, Γερμανία) για να εξηγήσει ότι "πρέπει να επενδύσουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν. Δεν μπορούμε να τις αγνοήσουμε αλλά όλοι βλέπουμε τις συνέπειες των πετρελαϊκών καταστροφών".

Από την πλευρά της, η Corrine Lepage των Φιλελευθέρων (Γαλλία) ζήτησε να υπάρξει αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο παραχωρούνται οι άδειες λειτουργίας για τις εξέδρες άντλησης και επεσήμανε και αυτή την ανάγκη να εξετασθούν πολύ σοβαρά οι τρόποι απογαλακτισμού από το πετρέλαιο: "το πετρέλαιο λιγοστεύει και υποχρεωτικά το αναζητούμε σε ολοένα και πιο δύσκολα σημεία", τόνισε.

Η ασφάλεια δεν έχει προτεραιότητα

Μιλώντας εκ μέρους των Πρασίνων, ο Βέλγος ευρωβουλευτής τους, Bart Staes, δήλωσε ότι "για τις εταιρίες η ασφάλεια δεν αποτελεί προτεραιότητα" και προσέθεσε ότι "δεν γνωρίζουμε καν πια είναι η κατάσταση στην Ευρώπη". Σημείωσε δε ότι "έχουμε την EMSA (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα) που προσπαθεί αλλά ιδρύθηκε μετά τα ναυάγια των δεξαμενόπλοιων και δεν έχει καμία αρμοδιότητα για τις εξέδρες άντλησης". Έθεσε έτσι το ερώτημα μιας ενδεχόμενης επέκτασης των αρμοδιοτήτων του οργανισμού.

Εκπρόσωπος της γενικής διεύθυνσης Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξήγησε, στην ίδια συνεδρίαση, ότι η Επιτροπή εξετάζει ήδη προσεκτικά την υπάρχουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία ενώ επεσήμανε και μία ουσιώδη διαφορά από τα τεκταινόμενα στον Κόλπο του Μεξικού: το μέσο βάθος στο οποίο λειτουργούν οι εξέδρες στην Ευρώπη είναι περίπου 100 μέτρα ενώ το Deepwater Horizon λειτουργούσε σε βάθος 1500 μέτρων, κάτι που αλλάζει σημαντικά τα δεδομένα σε ότι αφορά τους κινδύνους και την αντιμετώπισή τους.