Ο Dan Fagin κερδίζει το βραβείο Pulitzer με το βιβλίο του για τη ρύπανση και τη δημόσια υγεία

Πηγή:
Scientific American, NPR, wikipedia

Ο Αμερικανός συγγραφέας Dan Fagin είναι ο νικητής του φετινού βραβείου Pulitzer στην κατηγορία General Non-fiction με το βιβλίο του με τίτλο “Toms River: A Story of Science and Salvation”. Κατά τα τελευταία 36 χρόνια, δηλαδή από τότε που ο Carl Sagan κέρδισε στην ίδια κατηγορία με το βιβλίο του “The Dragons of Eden”, ο Fagin είναι μόλις ο 8ος συγγραφέας που κερδίζει το βραβείο με ένα βιβλίο εμπνευσμένο από την επιστήμη.

Σύμφωνα με το δικτυακό τόπο των βραβείων Pulitzer, το βιβλίο «άριστα συνδυάζει τη διερευνητική δημοσιογραφία και την ιστορική έρευνα πάνω σε μια σειρά από παιδικούς καρκίνους που εκδηλώθηκαν σε μια παραλιακή πόλη του New Jersey και συνδέθηκαν με τη μόλυνση του νερού και του αέρα». Ο Fagin εργάστηκε για 14 χρόνια σαν αρθρογράφος για θέματα περιβάλλοντος στην τοπική εφημερίδα Newsday, όπου ηγήθηκε δύο ομάδων δημοσιογράφων που προτάθηκαν στο παρελθόν για το πιο γνωστό βραβείο στο χώρο της δημοσιογραφίας και της συγγραφής βιβλίων. Οι δημοσιογραφικές του έρευνες έχουν ασχοληθεί με τον παραλληλισμό της χημικής βιομηχανίας από την Ελβετία του 1860 στο Σινσινάτι και τη σύγχρονη Κίνα, τη μοριακή επιδημιολογία, και το πώς κάποιες χημικές βιομηχανίες εκμεταλλεύονται τα νομικά κενά, βλάπτοντας τη δημόσια υγεία.

 

Διάλεξη με θέμα: "Η διαμάχη του ηλιοκεντρισμού με τον γεωκεντρισμό στον ελληνικό 18ο αιώνα"

Πηγή:
Όμιλος Φίλων Αστρονομίας

Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης διοργανώνει εκδήλωση με θέμα τη διαμάχη του ηλιοκεντρισμού με τον γεωκεντρισμό στον ελληνικό χώρο κατά τον προεπαναστατικό αιώνα (18ος αιώνας). Η εκδήλωση, που περιλαμβάνει διάλεξη του μαθηματικού Στέλιου Λαμνή και συζήτηση με το κοινό, θα πραγματοποιηθεί στις 12 Απριλίου (6 μμ.) στα γραφεία του Ομίλου (Αλεξανδρείας 113, 546 46 Θεσσαλονίκη). Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Περίληψη της διάλεξης

Η διαμάχη του ηλιοκεντρισμού με τον γεωκεντρισμό είναι η σημαντικότερη επιστημονική αντιπαράθεση στον ελληνικό χώρο κατά τον προεπαναστατικό αιώνα (18ος αιώνας). Η όλη διαμάχη διήρκεσε περίπου έναν αιώνα και συμμετείχαν σ` αυτήν οι σπουδαιότεροι Έλληνες λόγιοι της εποχής. 

Στην πρώτη περίοδο της διαμάχης (1716-1750), η επικράτηση του γεωκεντρισμού είναι σχεδόν πλήρης. Οι κυριότεροι εκπρόσωποι των γεωκεντρικών ιδεών είναι ο Πατριάρχης Χρύσανθος Νοταράς, ο γεωγράφος Μελέτιος Μήτρου και ο Μεθόδιος Ανθρακίτης. Στον πρώτο απ` αυτούς οφείλεται και η παρουσίαση του ηλιοκεντρισμού για πρώτη φορά στον ελληνικό χώρο. Στα τέλη αυτής της περιόδου κάνουν την εμφάνισή τους και οι πρώτοι αμφισβητίες του κυρίαρχου έως τότε γεωκεντρισμού. Χρονικά προηγούνται δύο υποστηρικτές του τυχωνικού συστήματος, ο Βικέντιος Δαμοδός και ο Ευγένιος Βούλγαρης. Ακολουθούν δύο διστακτικοί υποστηρικτές του ηλιοκεντρισμού, ο Νικηφόρος Θεοτόκης και ο Νικόλαος Ζερζούλης.

Στη δεύτερη περίοδο της διαμάχης (1750-1800), παρατηρείται η σταδιακή επικράτηση του ηλιοκεντρισμού, με πρώτον ένθερμο υποστηρικτή τον Ιώσηπο Μοισιόδακα. Τον Μοισιόδακα ακολουθούν δύο ακόμη ένθερμοι υποστηρικτές του ηλιοκεντρισμού, ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Παναγιώτης Κοδρικάς. Το βιβλίο του Κοδρικά «Ομιλίαι περί Πληθύος Κόσμων του Κυρίου Φοντενέλ» είναι η αφορμή για την αντίδραση της Εκκλησίας στα τέλη του 18ου αιώνα.

Η τρίτη και τελευταία περίοδος της διαμάχης (1800-1821), ανήκει στον ηλιοκεντρισμό. Όλοι οι λόγιοι και οι συγγραφείς αυτής της περιόδου είναι φανερά τοποθετημένοι υπέρ του ηλιοκεντρικού συστήματος. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν ο Βενιαμίν Λέσβιος, που υπέστη διώξεις εξαιτίας αυτής της υποστήριξης, ο Δανιήλ Φιλιππίδης, μεταφραστής της περίφημης Αστρονομίας του Lalande, ο Κωνσταντίνος Βαρδαλάχος, ο Δημήτριος Δάρβαρης, οι αδελφοί Κυριάκος και Μανουήλ Καπετανάκης, μεταφραστές της Γεωγραφίας του Γερμανού Adam Gaspari, ο Διονύσιος Πύρρος, ο Κωνσταντίνος Κούμας κ.α.

Η διαμάχη του ηλιοκεντρισμού με τον γεωκεντρισμό ουσιαστικά τελειώνει με την Επανάσταση του 1821, ενώ στο ελεύθερο ελληνικό κράτος η διαμάχη ολοκληρώνεται και τυπικά με τη δίωξη του τελευταίου υποστηρικτή του ηλιοκεντρικούς συστήματος, του Θεόφιλου Καΐρη.

 

Ένας γενναίος, νέος Cosmos

Το σήμα του νέου CosmosΕδώ και 3-4 βδομάδες, διαβάζω ολοένα και περισσότερες ιστορίες για παιδιά που μεγάλωσαν με τις βιντεοκασέτες του Carl Sagan και του πρωτότυπου Cosmos πριν κοντά 35 χρόνια, με τον Αμερικανό αστρονόμο και αστροφυσικό να στέκεται στην άκρη μιας παραλίας και να μιλά σε 500 εκατομμύρια τηλεθεατές από πάνω από 60 χώρες για έννοιες που μέχρι τότε τις μάθαιναν μόνο από το Star Trek και τον Πόλεμο των Άστρων. Η Ελληνική τηλεόραση (εννοείται η δημόσια, γιατί πού να υπάρξει χώρος σε άλλους σταθμούς για τέτοιο πρόγραμμα) αγόρασε το Cosmos κάμποσα χρόνια αργότερα και το χρησιμοποιούσε περισσότερο για να γεμίσει κενά ανάμεσα στα προγράμματά της, χωρίς να διστάζει να κόβει κάποιο από τα 13 επεισόδια στη μέση, αν δεν έφτανε ο χρόνος που ήθελε να καλύψει (π.χ. όταν κάποιος αγώνας βόλεϊ τελείωνε πριν την προϋπολογισμένη ώρα κι έπρεπε να γεμίσουμε το κενό μέχρι τις ειδήσεις).

Όπως λέει και ο αγαπημένος μου αθλητικός δημοσιογράφος, «από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι» και η τηλεόραση γέμισε από εκπομπές που, με τον ένα τρόπο ή τον άλλο, μιλάνε για την επιστήμη. Άλλες τη χρησιμοποιούν για να τραβήξουν το ενδιαφέρον του κόσμου σε ένα freak show (έχω ξαναγράψει για τις εκπομπές με τους τρελοεπιστήμονες με τις λευκές ποδιές και το μαλλί a la Einstein), άλλες τη μπλέκουν με την υγεία, την ιατρική και – τελικά – τα φάρμακα, ενώ βέβαια δε λείπει και ο μαϊντανός της συνωμοσιολογίας – Ελληνολατρείας («οι Έλληνες έχουν ανακαλύψει από την αρχαιότητα όλα όσα τα σύγχρονα …γατάκια μάς πλασάρουν τώρα, αλλά αυτό αποκρύπτεται από ξένα κέντρα αποφάσεων για να καταπιέσουν το αδάμαστο Ελληνικό πνεύμα»). Οψίμως δε, μας προέκυψαν και τα κλισέ τύπου «η επιστήμη είναι παντού», «η επιστήμη είναι ζωή» και άλλα τέτοια ρηχά και κενά περιεχομένου.

Ύλη για ανεξάρτητη κυκλοφορία